Τετάρτη, 28 Ιουλίου 2021

ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

 ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

         

 расслабленного

         Ο άνθρωπος ήταν παράλυτος. Πόσα χρόνια είχε στο κρεβάτι δεν το γνωρίζουμε. Τις ταλαιπωρίες και τα βάσανα του βέβαια μπορούμε να το υποθέσουμε. Όμως…. τώρα, να !βρίσκεται μπροστά στον Κύριο, στο θαυματουργό αυτόν  Προφήτη, όπως τον νόμιζαν  οι περισσότεροι Εβραίοι, και όλα τα βάσανα μπορούν πλέον να ξεχαστούν. Ο παράλυτος δεν αμφιβάλει καθόλου για τη θαυματουργική δύναμη του Κυρίου. Πιστεύει απόλυτα πως ο Κύριος μπορεί με ένα απλό πρόσταγμά του να τον θεραπεύσει. Εν τούτοις δεν μοιάζει να είναι τελείως απαλλαγμένος από κάποιες αμφιβολίες. Φαίνεται, λέγουν οι ερμηνευτές, πως σκέφτεται τις αμαρτίες του, αυτές που ίσως προκάλεσαν και την αρρώστια του, και γι αυτό το λόγο διστάζει, αμφιβάλλει : άραγε είμαι άξιος να με  θεραπεύσει; Μήπως οι αμαρτίες μου σταθούν εμπόδιο στη θεραπεία μου; Μήπως…...

          Τέτοια αγωνιώδη ερωτήματα υποθέτουμε πως διέκρινε ο Κύριος στην μετανοημένη ψυχή του Παραλυτικού,  και για αυτό του είπε τα τόσα ενθαρρυντικά λόγια, που εξέπληξαν βέβαια τους πολλούς: «θάρσει, τέκνον · ἀφέωνται σοὶ  αἳ ἁμαρτίες σου». Έχε θάρρος, παιδί μου σου έχουν συγχωρεθεί οι αμαρτίες σου.

 Έχε θάρρος, παιδί μου! Σαν λεπτή δροσερή αύρα θα αισθανθεί και τα λόγια αυτά ο παραλυτικός. «θάρσει, τέκνον»! Γλυκύτατα λόγια του Χριστού μας. Δεν απηύθυνε μόνο τότε στην αδύνατη εκείνη ψυχή, που πάλευε με τους λογισμούς της απογοητεύσεως και είχε βέβαια ανάγκη τονώσεως και στηριγμού. Αυτά τα ίδια λόγια μας απευθύνει ο Κύριος και σε μας σήμερα. Σε μας! Γιατί και εμείς συχνά στους ίδιους λογισμούς πνιγόμαστε. Βλέπουμε τον εαυτό μας, τις πολλές μας αμαρτίες, παλαιές και νέες, και απογοητευόμαστε. Ορισμένοι μάλιστα πιο ευαίσθητοι οδηγούνται σε πλήρη απελπισία. Θυμούνται το αμαρτωλό παρελθόν τους, αναλογίζονται και την ημέρα της κρίσεως, και παγώνουν. Η δε σκέψη ενός αιφνιδίου θανάτου τους παραλύει εντελώς. Και δεν ησυχάζουν παρόλο ότι έχουν εξομολογηθεί επανειλημμένως ίσως τα αμαρτήματά τους. Μια τέτοια όμως ψυχική ατμόσφαιρα, όσο και αν δείχνει να είναι ειλικρινής και αποτέλεσμα βαθιάς συναίσθησης της αμαρτωλότητας, πρέπει ευθέως να το πούμε πως είναι αρρωστημένη και άκρως επικίνδυνη. Προέρχεται σαφώς εκ του πονηρού, του διαβόλου, ο οποίος ακριβώς αυτό επιδιώκει πάντα εκεί κατατείνει να σπρώξει την ψυχή στην απόγνωση, όπως έκανε και με τον Ιούδα, και να την καταστρέψει.

          Γι αυτό και η ενισχυτική και παρήγορη φωνή του Κυρίου μας απευθύνεται ιδιαιτέρως προς αυτές τις ευαίσθητες ψυχές : «θάρσει, τέκνον», λέγει και πάλι. Έχε θάρρος, παιδί μου. Μην απογοητεύεσαι, μην απελπίζεστε, μην αποθαρρύνεστε. Μην τόσο πολύ αγωνιάς! Οι αμαρτίες έχουν συγχωρεθεί. Εφόσον μετανόησες, εφόσον τις εξομολογήθηκες ενώπιον του πνευματικού. Έχουν πλέον σβήσει.

          Ναι, αδελφοί! Ας τα πιστέψουμε όλοι μας βαθιά τα παρήγορα και ενθαρρυντικά λόγια του Κυρίου μας. Μην αφήνουμε την υπερβολική λύπη να καλύπτει την ψυχή μας. Γιατί αυτό στο τέλος - τέλος είναι αμάρτημα! Είναι απιστία στη δύναμη της θυσίας του Κυρίου μας! Εκείνος για αυτό θυσιάστηκε, για να μας καθαρίσει από τα αμέτρητα πλήθη των αμαρτιών  μας.

          Και μας καθαρίζει. Το γνωρίζουμε άλλωστε. Μόλις μετανοούμε. Συγχωρούμεθα, βρίσκουμε αμέσως έλεος. Ας μην απιστούμε λοιπόν. Μια σταγόνα θεϊκού αίματος φθάνει να καθαρίσει όλο το βούρκο του Σύμπαντος. Και εμείς, σε αυτό το Αίμα του, στην άπειρη δύναμη  του Κυρίου στηριζόμαστε και ποτέ μα ποτέ δεν αφήνουμε, δεν πρέπει, να αφήσουμε την απόγνωση να μπαίνει στην ψυχή μας. Και αν μας φοβίζει η ημέρα της κρίσεως, ας μη μας διαφεύγει ότι ο Κριτής, ο Θεός μας, δεν είναι ένας αδυσώπητος τύραννος, αλλά βασιλεύς αγάπης. Όπως δε πολύ ωραία έχει επισημανθεί, ας μην λησμονούμε ποτέ πως το ύψιστο προνόμιο ενός βασιλέως είναι το έλεος.

Τα παρήγορα  λόγια του Κυρίου διέλυσαν τους λογισμούς της αμφιβολίας και τόνωσαν πνευματικά τον παραλυτικό. Αλλά μόνον εκείνον! Οι υπόλοιποι που τον άκουσαν, μη γνωρίζοντας την εσωτερική αγωνία του, μάλλον έκπληξη και δυσφορία θα ένιωσαν, διότι, ενώ περίμεναν να δουν θαύμα, άκουγαν για συγχώρηση αμαρτιών, κάτι που τους φαινόταν ασήμαντο ίσως και μικρό. Ας αφήσουμε πια τους πονηρούς Γραμματείς, που άρχισαν να σκέφτονται ότι ο Κύριος ούτε λίγο ούτε πολύ «βλασφημεῖ»!

Αυτούς  τους κρυφούς  διαλογισμούς των γραμματέων τους διέκρινε αμέσως ο Κύριος με το θεϊκό του βλέμμα, γι αυτό και είπε : γιατί σκέφτεστε αυτά τα πονηρά για μένα; Είναι ευκολότερο; Να πει κανείς, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου, ή να πει, σήκω επάνω και περπάτα; Εσείς νομίζετε πως ευκολότερο είναι το πρώτο, διότι κανείς δεν μπορεί να διαπιστώσει αν πραγματικά έγινε. Για να μάθετε όμως ότι εγώ, που έγινα άνθρωπος, έχω τη δύναμη να συγχωρώ αμαρτίες εδώ στη γη, κοιτάξτε τι θα γίνει. Και στρεφόμενος προς τον παραλυτικό του λέγει: σήκω όρθιος, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου.

          Αμέσως το θαύμα έγινε, αφήνοντας έκθαμβα τα πλήθη των ανθρώπων, που δόξαζαν τον ΘΕΟΝ, γιατί διαπίστωσαν πως είχε δώσει μια εκπληκτική εξουσία  στους ανθρώπους, τη δυνατότητα να θεραπεύονται και να λαμβάνουν άφεση αμαρτιών διά μέσου του Κυρίου.

          Η νοοτροπία των γραμματέων αδελφοί, όπως την είδαμε να εκδηλώνεται στο εκπληκτικό αυτό θαύμα, μας είναι άραγε τελείως ξένη και άγνωστη; Φυσικά εμείς δεν αμφιβάλλουμε για το ότι ο Κύριος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίαις. Όχι! Μήπως όμως, σαν τους γραμματείς και εμείς θεωρούμε σημαντικότερο θαύμα την  θεραπεία του σώματος από τη συγχώρηση των αμαρτιών ή από άλλες πνευματικές δωρεές  του; Αυτό είναι το ερώτημα.

Μήπως δηλαδή, για να το πούμε απλά πρακτικότερα, υποτιμούμε αυτήν την υψίστη δωρεά, το μέγιστο όλων των θαυμάτων, που είναι η συγχώρηση των αμαρτιών μας και η οποία μας δίνεται στο ιερό μυστήριο της εξομολογήσεως; ή γενικότερα, μήπως υποτιμούμε τις ασύλληπτες ουράνιες δωρεές, που μας χαρίζει κυρίως μέσα στην Αγία του Εκκλησία;

          Ας μη θεωρήσουμε υπερβολικά αυτά τα ερωτήματα. Ούτε ότι αφορούν άλλους και όχι εμάς. Ας κάνουμε, καλύτερα, έναν έλεγχο στον εαυτό μας, στα κριτήρια που έχουμε. Ίσως έτσι βρεθούμε προ εκπλήξεων!

Ας εξετάσουμε, για παράδειγμα, τις προσευχές μας. Τι είναι αυτά που  οι περισσότεροι συχνά και με επιμονή ζητάμε από το Θεό; Ως επί το πλείστον επίγεια πράγματα :υγεία, πρόοδο στις σπουδές των παιδιών μας, ευλογία στην εργασία μας και πλήθος άλλα παρόμοια. Δεν είναι κακό  να ζητάμε τέτοια πράγματα. Καλό είναι. Αλλά είναι μικρό καλό! Επίγειο μόνον!

          Μόνον! Ζητάμε  « πενταροδεκάρες » την ώρα που ο καλός Θεός απλώνει τα χέρια του για να μας χαρίσει όλο το σύμπαν! Και εμείς αδιαφορούμε, δυστυχώς, για αυτό. Φωνάζουμε : δώσε μου! Και επιμένουμε. Αλλά μόνο για τις δεκάρες, για τα επίγεια. Για τις πνευματικές δωρεές του, τη συγχώρεση των αμαρτιών μας , τη θεία κοινωνία, την κληρονομία της ουρανίου βασιλείας, ίσα που ψελλίζουν νωθρά και κουρασμένα κάτι ελάχιστο τα χείλη μας.

          Μήπως επομένως αδελφοί, πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία; Και πορεία; Ας το σκεφτούμε όλοι μας!


https://www.imkby.com/ 

 

Σάββατο, 24 Ιουλίου 2021

Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΗΣ

 


4Αρχιμανδρίτη Ραφαήλ Κυριάκου

Η Εκκλησία μας στις 25 Ιουλίου εορτάζει την Κοίμηση της Πανσέβαστης Μητέρας της Θεοτόκου. Για την Αγία Άννα δεν έχουμε πολλές πληροφορίες από την Αγία Γραφή, αλλά από τα απόκρυφα βιβλία της Εκκλησίας μας. Η Αγία Άννα καταγόταν από τη φυλή του Λευΐ, ήταν κόρη του ιερέα του Ματθάν και της Μαρίας. Το ζεύγος αυτό έζησε κατά τους χρόνους της Κλεοπάτρας και Σωσιπάτρου του βασιλέως των Περσών. Η Αγία Άννα είχε ακόμα δύο αδελφές, τη Μαρία και τη Σοβήν. Η Μαρία παντρεύτηκε στη Βηθλεέμ και γέννησε την Σαλώμη τη μαία. Η Σοβήν παντρεύτηκε και αυτή στη Βηθλεέμ και γέννησε την Ελισάβετ. Η Άννα παντρεύτηκε τον Ιωακείμ και έζησαν στη Γαλιλαία και γέννησε την Παναγία μας. Άρα η Σαλώμη, η Ελισάβετ και η Θεοτόκος Μαρία είναι πρώτες εξαδέλφες.

Μέσα στη ροή του εκκλησιαστικού έτους εορτάζουμε την Αγία Άννα πάμπολλες φορές: 9 Δεκεμβρίου τη Σύλληψη της Αγίας Άννας, 9 Σεπτεμβρίου τη Σύναξη Ιωακείμ και Άννας και 25 Ιουλίου την Κοίμησή της.

Η Αγία αυτή, έζησε την αισχύνη της ατεκνίας, αφού κατά την Εβραϊκή κοινωνία ήταν ντροπή μία γυναίκα να μην μπορεί να τεκνοποιήσει. Μελετώντας τους Αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας μαθαίνουμε ότι η Αγία Άννα ήταν προικισμένη με πολλές αρετές, την ευσέβεια, τη δικαιοσύνη, την ταπεινοφροσύνη, την ελεημοσύνη, την υπακοή στο θέλημα του Θεού και τη συχνή συμμετοχή της στη Λατρεία. Έχοντας, λοιπόν, όλα αυτά τα χαρίσματα την αξίωσε ο Θεός να γίνει κατά σάρκα γιαγιά του Σωτήρος Χριστού. Επομένως, βλέποντας τα χαρίσματα αυτά της Αγίας Άννας, την υπομονή της και τη δυνατή πίστη της που είχε προς Αυτόν, της χάρισε μια πανέμορφη κόρη, τη Μαρία, την οποία, αφού έγινε 3 χρονών, την αφιέρωσε στον Ναό του Θεού «ως καθαρό δώρο και άμωμο».

Στη συνείδηση, λοιπόν, των πιστών η Αγία Άννα κατέχει ξεχωριστή θέση και θεωρείται ως προνομιούχος μητέρα μέσα στο σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους. Η αιτιολόγηση της μεγάλης σημασία που έχει αυτή η φωτοφόρος εορτή της Κοιμήσεως της Αγίας Άννας δε συνίσταται σε μία απλή αναφορά της όλης εορτής. Η όλη Ακολουθία της εορτής δεν κάνει τίποτε άλλο από το να προβάλλει συνεχώς τον ερχομό του Χριστού δια της Παναγίας Μητέρας Του, και αυτό να το παρουσιάζει με διαφορετικές λέξεις και πολλαπλά λογοτεχνικά σχήματα, με εικόνες και προτυπώσεις ακόμη από την Παλαιά Διαθήκη. «ἡ ἐξ ἀκάρπων λαγόνων, ῥάβδον Ἁγίαν τὴν Θεοτόκον βλαστήσαντες, ἐξ ἧς ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου ἀνέτειλε, Χριστὸς ὁ Θεός», «τῆς μητρὸς τοῦ Δεσπότου καὶ ποιητοῦ μήτηρ γέγονας Ἄννα πανευκλεής». Έτσι, η Κοίμηση της Αγίας Άννας λειτουργεί παραπεμπτικά και αναγωγικά: δι’ αυτήν τιμάται και εγκωμιάζεται ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. «Μνήμην Δικαίων τελοῦντες, σὲ ἀνυμνοῦμεν, Χριστέ».

Εάν κάποιος άνθρωπος έχει κάποια αξία, είναι γιατί ο ίδιος ο Θεός τον έχει χαριτώσει και υπερυψώσει. Η τιμή δίνεται στο ζεύγος αυτό, στην Αγία Άννα και τον Άγιο Ιωακείμ από τον Θεό και δεν είναι μία εύνοια του Θεού χωρίς λόγο. Η Άννα έζησε με σωφροσύνη και άμεμπτο τρόπο, με νηστείες, προσευχές, ελεημοσύνες προς τους πτωχούς μέχρι την ημέρα του θανάτου της, στις 25 Ιουλίου.

Μέγα παράδειγμα προς μίμηση για εμάς τους πιστούς η Αγία αυτή, αλλά κυρίως και για ανδρόγυνα και άτεκνα ζευγάρια. Η παραδειγματική ζωή της, η αδιάλειπτη προσευχή της, αλλά και η απέραντη αγάπη της προς τον Θεό, η υπομονή και η δυνατή πίστη της διδάσκει σε μας σήμερα μετά από τόσους αιώνες ότι «τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις, δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ ἐστί». Αυτό που απομένει σε εμάς είναι να μην λυγίζουμε εύκολα στις δυσκολίες της ζωής, αλλά να μένουμε σταθεροί στην πίστη και αγάπη μας προς τον Θεό και με την αδιάλειπτη προσευχή μας και με ελεημοσύνες, κάποια στιγμή να ελκύσουμε τη χάρη του Θεού ώστε να δώσει σε μας ό,τι είναι πιο ωφέλιμο για τη σωτηρία της ψυχής μας.

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ζωὴν τὴν κυήσασαν, ἐκυοφόρησας, ἁγνὴν Θεομήτορα, θεόφρον Ἄννα, διὸ πρὸς λῆξιν οὐράνιον, ἔνθα εὐφραινομένων, κατοικία ἐν δόξῃ, χαίρουσα νῦν μετέστης, τοῖς τιμῶσί σε πόθῳ, πταισμάτων αἰτουμένη, ἱλασμὸν ἀειμακάριστε.

Πέμπτη, 15 Ιουλίου 2021

ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Δ΄ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

 “Υμείς εστέ το φως  του κόσμου”


Η Εκκλησία μας, τιμά σήμερα, τη μνήμη των αγίων 630 Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε το 451 μ.Χ.  στην Χαλκηδόνα για να διατυπώσει το Χριστολογικό δόγμα.  Συγκεκριμένα, με αφορμή τις διάφορες αιρέσεις που διαστρέβλωναν την αλήθεια της Εκκλησίας μας γύρω από το πρόσωπο του Κυρίου, η Σύνοδος της Χαλκηδόνας διατύπωσε το Χριστολογικό δόγμα και διατράνωσε την πίστη της Ορθοδοξίας ότι ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος.
Με αυτή την ομολογία πίστεως ο Χριστός είναι ο πραγματικός Σωτήρας και Θεός μας και επομένως καθοδηγητής των ανθρώπων που δείχνει το δρόμο προς το πραγματικό φως, προς τον Πατέρα των φώτων.
Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που η Εκκλησία μας σήμερα που τιμά τη μνήμη των αγίων Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, επέλεξε το συγκεκριμένο ευαγγελικό ανάγνωσμα που είναι παρμένο από την “Επί του όρους ομιλία” και στο οποίο ο Χριστός παρομοιάζει τους μαθητές Του με φως του κόσμου, με πόλη κτισμένη πάνω σε βουνό που φαίνεται από παντού και ακόμα με λυχνάρι που καίει επάνω στο λυχνοστάτη.
Οι Χριστιανοί

Μπορούμε να επιμείνουμε λίγο στον παραβολικό λόγο του Χριστού, με τον οποίο οι μαθητές παρουσιάζονται να είναι το “φως του κόσμου”.  Όπως μας πληροφορεί ο ευαγγελιστής Ιωάννης, αληθινό φως του κόσμου είναι μόνο ο Θεός.  Στο θεανδρικό πρόσωπο του Χριστού οι άνθρωποι είδαμε το απρόσιτο φως της Θεότητας (“εγώ ειμί το φως του κόσμου”) και λάβαμε “το φως της ζωής”.
Εκείνος, λοιπόν, είναι “το φως των ανθρώπων”,  “το φως το αληθινόν, ο φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον”. Τόσο οι μαθητές του Κυρίου όσο και οι πιστοί γενικότερα, επειδή ακριβώς δέχονται το φως το αληθινό, μπορούν να γίνουν και οι ίδιοι φως με τη σχετική έννοια.  Ο Χριστός είναι ο ίδιος το φως και πηγή του φωτός.
Οι πιστοί είναι ετερόφωτοι γιατί αντλούν φως από την πηγή Εκείνου.  Παίρνουν το θείο φωτισμό “εκ του πληρώματος αυτού” και έτσι γίνονται “τέκνα” και “υιοί φωτός”. Η εν Χριστώ ζωή, όπως υπογραμμίζει ο Γρηγόριος Νύσσης, είναι τελικά μια πορεία μέσα στο φως του Χριστού και ταυτόχρονα μια ακτινοβολία του φωτός αυτού μεταξύ των ανθρώπων.
Έτσι, στο βαθμό που φωτιζόμαστε από το φως του Χριστού και υπακούομε στα κελεύσματα του ευαγγελικού λόγου, γινόμαστε κι εμείς φως του κόσμου.  Αποτελούμε επίσης την “πόλιν”, η οποία “επάνω όρους κειμένη ου δύναται κρυβήναι” κατά το λόγο του Κυρίου.
Η θέση μας ως μαθητών του Χριστού μέσα στον κόσμο είναι περίοπτη.  Όλοι έχουν στραμμένα τα μάτια τους επάνω μας.  Οι Χριστιανοί ως άλλοι λύχνοι – λυχνάρια αναμμένα από το φως του Χριστού -καλούμαστε να εκπέμψουμε το νοητό φως της πίστεως, τόσο με τα λόγια όσο και με τα καλά μας έργα.

Αγαπητοί αδελφοί, η συνειδητοποίηση του ιερού μας χρέους απέναντι στην αγάπη του Κυρίου και Θεού μας, θα έχει σαν αποτέλεσμα την αγαθοεργό καρποφορία και τη φωτεινή δραστηριότητα μας κατά το πρότυπο των τιμωμένων σήμερα αγίων Πατέρων της Εκκλησίας, που ήταν και τότε και σήμερα φώτα του κόσμου, που φωτίζουν το δρόμο προς τη Βασιλεία του Θεού.

 

Χριστάκης Ευσταθίου, Θεολόγος

Παρασκευή, 9 Ιουλίου 2021

Κυριακή Γ Ματθαίου-Θεός και Μαμωνάς,Δουλεία και Φιλία



Μια από τις πιο δύσκολα εφαρμόσιμες φράσεις της Καινής Διαθήκης είναι ο λόγος του Χριστού: «δεν μπορείτε να είστε δούλοι και στο Θεό και στο χρήμα» (Ματθ. 6, 24) . Συχνά αναρωτιόμαστε πόσο εύκολο είναι να υποδουλωθεί ο άνθρωπος στο χρήμα. Το χρήμα καλύπτει τις βασικές ανάγκες του ανθρώπου, αυτές που εξασφαλίζουν την επιβίωση στον κόσμο μας, αλλά και αυτό που ονομάζουμε ποιότητα ζωής. Αν κάποιος έχει χρήματα, μπορεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του, πιθανότατα και όλες. Τα πάντα, άλλωστε, αγοράζονται και πουλιούνται σ’ αυτόν τον κόσμο. Ο Χριστός προφανώς δεν εννοεί ο άνθρωπος να μην χρησιμοποιεί το χρήμα ή να επιλέξει να ζει εκτός του κόσμου. Ο Χριστός αναφέρεται στην δουλεία του ανθρώπου στο χρήμα. Και δουλεία σημαίνει την μετατροπή του χρήματος σε σκοπό για τον άνθρωπο, σε νόημα ζωής. Τότε ο άνθρωπος παύει να υφίσταται ως ελεύθερη προσωπικότητα. Μετατρέπεται σε ύπαρξη που παραδίδεται στις επιθυμίες που ικανοποιούνται δια του χρήματος. Υποκύπτει στην φιλοδοξία, στην φιλαυτία, στην φιληδονία. Δεν είναι ο πυρήνας της ύπαρξής του, ο αληθινός εαυτός του αυτό που τον απασχολεί. Δεν είναι ο υπαρξιακός του προβληματισμός σχετικά με το ποιος είναι, πού πορεύεται, με ποια κριτήρια θα πρέπει να αντιμετωπίσει και να συνυπάρξει με τους πλησίον του, αλλά το πώς θα καταστήσει τον εαυτό του κέντρο του κόσμου. Και το χρήμα συμβάλλει σ’ αυτόν τον εγωκεντρισμό.
Ο Χριστός ταυτίζει την υποδούλωση στο χρήμα με την υποδούλωση στον διάβολο. Δεν είναι το χρήμα ο διάβολος, αλλά το χρήμα ως αυτοσκοπός που γίνεται υποταγή του ανθρώπου στο δαιμονικό πνεύμα. Και ο διάβολος έχει ως κύριο χαρακτηριστικό του την συνεχή επιδίωξη να είναι ελεύθερος σε σχέση με το Θεό και να έχει ως κριτήριο της ύπαρξής του τον εαυτό του. Επιδιώκει το αυτόφωτον, την ίδια δόξα, απολαμβάνει την ηδονή να είναι κυρίαρχος του εαυτού του όντας μακριά από το Θεό. Και μεταφέρει αυτή την πνευματική του κατάσταση στον κόσμο και σε κάθε ύπαρξη που ο Θεός έχει δημιουργήσει, προκαλώντας έναν συνεχή πόλεμο σ’ αυτήν για να την υποτάξει σε μια ζωή μακριά από το Θεό. Ζωή όμως χωρίς Θεό δεν έχει νόημα, δεν αντέχεται.
Γι’ αυτό και ο Χριστός ξεκαθαρίζει στην επί του όρους ομιλία Του ότι δεν μπορεί κάποιος να υπακούει σε δύο κυρίους. Ή θα μισήσει τον ένα και θα αγαπήσει τον άλλο ή θα στηριχτεί στον ένα και θα περιφρονήσει τον άλλο. Αυτό βέβαια, για τον άνθρωπο όχι μόνο της εποχής μας, αλλά και κάθε εποχής δεν είναι εύκολο να γίνει αποδεκτό ως στάση ζωής. Υπάρχει η αίσθηση ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι αληθινά ελεύθερος όντας δούλος Θεού. Αληθινά ελεύθερος είναι εκείνος που δεν παραδέχεται κανέναν άλλον ως Θεό, παρά μόνο τον εαυτό του. Έτσι, ο άνθρωπος πέφτει στην παγίδα του διαβόλου. Θέλοντας να είναι ελεύθερος από το Θεό, γίνεται δούλος του εαυτού του και κατ’ επέκτασιν βιώνει την στάση ζωής του διαβόλου.
Γιατί όμως ενοχλείται ο άνθρωπος όταν ακούει ή του προτείνεται να είναι δούλος του Θεού;
Διότι ο άνθρωπος νομίζει ότι η δουλεία στο Θεό είναι όπως η δουλεία σε κάποιον άνθρωπο-δεσπότη και αφέντη. Ότι ο άνθρωπος δεν έχει δικαιώματα, αλλά άλλος ρυθμίζει τη ζωή του. Ότι δεν μπορεί να χαρεί. Ότι η ζωή του είναι γεμάτη απαγορεύσεις. Ότι θα πρέπει μόνο να εργάζεται, χωρίς να αναπαύεται και ότι η ακεραιότητα της ύπαρξής του πάντοτε θα είναι υπό αίρεσιν. Ακόμη κι όταν θα έχει τη δυνατότητα κάποιας μικροχαράς, και πάλι η ενοχή θα καραδοκεί ότι ο Θεός δεν είναι ευχαριστημένος μαζί του και ότι η αμαρτία είναι το μόνο που έχει ο άνθρωπος να επιδείξει έναντι του κυρίου του. Κι έτσι, ο άνθρωπος πείθεται ότι πρέπει να αποτινάξει την δουλεία του στο Θεό.
Όμως, για το Χριστό η δουλεία δεν είναι τέτοιου είδους. Το να είναι ο άνθρωπος δούλος Θεού σημαίνει στην ουσία να είναι φίλος με το Θεό. Δεν είναι υποχρεωμένος ο άνθρωπος να σταθεί κοντά στο Θεό, αλλά διαλέγει την οδό της εμπιστοσύνης και της αγάπης, όπως το παιδί προς τον πατέρα του. Δεν αρνείται ο Θεός τη χαρά στον άνθρωπο. Αντιθέτως, η συνεχής κοινωνία του ανθρώπου με το Θεό είναι χαρά. Και η χαρά δεν εκφράζεται ούτε μπαίνει σε καλούπια συμπεριφοράς ή κανόνων, αλλά πηγάζει από το βάθος της ύπαρξης. Όπως το παιδί, όταν παίζει με τους γονείς του ή όταν μιλάει μαζί τους δεν τηρεί το savoir vivre, αλλά εκφράζεται με την άνεση της αγάπης, της σχέσης, της υιότητας, έτσι και ο άνθρωπος στη σχέση του με το Θεό εκφράζεται μέσα από την χαρά της εμπιστοσύνης, της αγάπης, της υιότητας. Αυτό είναι και το αληθινό νόημα της ζωής της Εκκλησίας. Ο συνεχής επαναπροσδιορισμός της σχέσης της υιότητας και της φιλίας με το Θεό.
Μια τέτοια σχέση δεν αφήνει περιθώρια δουλείας στον όποιο μαμωνά. Αν αγαπάμε το Θεό, τότε η σχέση μάς γεμίζει πληρότητα. Δεν μας χρειάζεται λοιπόν η αυτοθεοποίηση ή η μετατροπή της ύλης ως αυτοσκοπού για την όποια ευτυχία εν τω κόσμω. Αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε τον αγώνα για τη ζωή μας και την ποιότητά μας, αλλά δεν είναι αυτός ο αγώνας το κλειδί για να έχει η ζωή μας νόημα. Είναι η βάση για να μεταδώσουμε και στους άλλους από όσα ο Θεός επιτρέπει να έχουμε. Γι’ αυτό και δεν υποδουλωνόμαστε, αλλά μοιραζόμαστε, το περίσσευμα ή το υστέρημά μας, χωρίς αυτό και πάλι να σημαίνει ότι καλλιεργούμε την ανευθυνότητα στη ζωή των άλλων. Έτοιμοι να προσφέρουμε, αρνητικοί στο να καθιστούμε το κατέχειν νόημα της ζωής μας.
Στην εποχή της μεγάλης κρίσης, η οποία ήρθε ως αποτέλεσμα της θεοποίησης των αγαθών και του εαυτού μας και της περιθωριοποίησης του Θεού, ο ευαγγελικός λόγος αποτελεί ευκαιρία επαναπροσδιορισμού των προτεραιοτήτων μας. Θα ξαναγίνουμε φίλοι του Θεού, θα Τον εμπιστευτούμε και σε προσωπικό και σε κοινωνικό επίπεδο, για να εξέλθουμε από την κρίση ή θα παραμείνουμε δούλοι του Μαμωνά, είτε αυτός έχει να κάνει με το χρήμα είτε με το διάβολο είτε με τον εγωκεντρισμό μας και θα αποτύχουμε γιατί δεν θα υπάρξει συλλογική αλλαγή; Ο λόγος του Χριστού δεν εξαιρεί κανέναν. Από τον πιο σπουδαίο μέχρι τον πιο ταπεινό. Από τους ταγούς μέχρι αυτούς που μοιάζουν ανώνυμοι. Καιρός του ποιήσαι.

themistoklismourtzanos.blogspot

Παρασκευή, 2 Ιουλίου 2021

Κυριακή Β’ Ματθαίου -

Κυριακή Β’ Ματθαίου - Κάλεσε και εμένα ;;

Μαρτζούχος π.Θεοδόσιος , 


 -Να, εμείς τα εγκαταλείψαμε όλα και σε ακολουθήσαμε, τι άραγε θα συμβεί με μας;
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το περιστατικό, διερωτάται:
-Τι εγκατέλειψες, Πέτρο; Ποιά όλα; Τά χιλιομπαλωμένα δίχτυα και την μισοσαπισμένη βάρκα σου;
Και επεξηγεί:
-Ναι. Άφησε όλη την ζωή του: αυτή ήταν η ζωή του. Δεν έχει αξία για τον Χριστό το πόσα θα αφήσεις ή θα δώσεις (το έδειξε και με την διδασκαλία του για το δίλεπτο της χήρας), αλλά η ελευθερία (από αγάπη για το πρόσωπό Του) απ’ αυτά, που μέχρι να συναντήσεις τον Χριστό, αποτελούσαν την ζωή σου. Μια τέτοια κίνηση φανερώνει, ότι πλέον έχεις ζωή σου, τον Χριστό!
Τέσσερεις αγράμματοι ψαράδες, ανοιχτοί στην έκπληξη και στην καλή γοητεία, ‘’βλέπουν’’ στο πρόσωπο του Χριστού την ποιότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και ζωής, και κάνουν μια κίνηση-άλμα ελευθερίας- από το λίγο και το μικρό προς το πολύ και το απέραντο. Συνειδητοποιούν για την δική τους μέχρι τώρα ζωή το λίγο και το μικρό, και για την όντως ζωή που βρίσκεται μπροστά τους το πολύ και το απέραντο!! Αφήνουν την δουλειά τους (ευθέως αφέντες τά δίκτυα), αφήνουν και τις σχέσεις αίματος (αφέντες το πλοίον και τον πατέρα αυτών) και ακολουθούν Αυτόν, χωρίς τον Οποίον η δουλειά, από έκφραση αγάπης  για τα πρόσωπα των δικών μας, γίνεται κουραστικό μαγκανοπήγαδο. Και οι σχέσεις, από έκφραση κοινότητας θαλπωρής, γίνονται απλώς συνύπαρξη.
Εκείνοι τότε αυτά, σε μια πορεία διδασκαλίας  αυτών που άκουσαν και είδαν και τα οποία, όλοι συνυπέγραψαν, πλην ενός, με το δικό τους αίμα.
Κυριακή Β' Ματθαίου - Κλήση και ανταπόκριση - Χριστιανική ...Εμείς τώρα, στο κάλεσμα του Χριστού, πώς άραγε ανταποκρινόμαστε; Τι είναι αυτό που μας δυσκολεύει και πλέον οι ακολουθούντες τον Χριστόν είναι μειοψηφία; Όσοι αρνούνται να ακολουθήσουν τον Χριστό, βρίσκουν συνήθως χίλιες δικαιολογίες γιατί, αν αποφάσιζαν να δεχθούν το Χριστό, θα ήταν σαν να απαρνιόνταν τον εαυτό τους. Δεν βλέπουν το κέρδος που θα είχαν μ’ αυτή την αλλαγή. ‘Εχουν ένα φόβο που δεν τον παραδέχονται, γιατί κρατιούνται μέσα στα σκύβαλα, που γι αυτούς είναι το παν. Ζητούν, λένε, ένα λόγο περισσότερο σοβαρό! Δεν είπε δα, καί τίποτε το νέο ο Χριστός!  Αυτά που είχε πεί η Ανατολή και η Δύση αιώνες πριν! Δεν είναι λοιπόν τόσο μεγάλος! Ας τον θαυμάζουν οι απαίδευτοι και ας τον υπακούουν οι απλοϊκοί!!
Μια τέτοια τοποθέτηση, δεν θέλει να δει και να αναγνωρίσει ότι μια μεγάλη αλήθεια είναι νεκρή αφού διστάζουμε να την εφαρμόσουμε και την ξεχάσαμε σχεδόν! Μια τέτοια τοποθέτηση δεν θέλει να διακρίνει, αν ανάμεσα στην διδασκαλία του Χριστού και σε κάποιες αρχαίες διδασκαλίες υπάρχει κάποια εγγύτητα ιδεών, ή αν είναι μονάχα κάποια απήχηση και λεκτική ομοιότητα! Δεν θέλει να ομολογήσει ότι ο Χριστός διδάσκει πρώτα τους Εβραίους στους οποίους ο νόμος του Θεού ήταν ήδη γνωστός! Δεν αντέχει να πει φωναχτά ότι άλλο η ευγένεια, η γλυκύτητα και η σύνεση και άλλο η θυσιαστική αγάπη.
Οι απόστολοι καλούνται σε θυσιαστική αγάπη.
Όλοι οι Χριστιανοί καλούνται σε θυσιαστική αγάπη. Αυτήν την θυσιαστική αγάπη κατάλαβαν οι απόστολοι και αισθάνθηκαν μια υποσυνείδητη ώθηση να κάνουν ό,τι μπορούν, ώστε αυτά τα λόγια να μη μείνουν μόνο λόγια.
Αυτούς τους ψαράδες, που θα χανόντουσαν στην αφάνεια της ανωνυμίας, ο Χριστός τους έκανε Αγίους, που σήμερα εμείς τους αγαπάμε τους ευχαριστούμε, τους προσκυνούμε και τους επικαλούμαστε. Ο Χριστός ήρθε ‘’να βάλει φωτιά’’ για να καεί ό,τι δεν αξίζει και δεν έχει ζωή. Σ όλους τους καιρούς μπορούν να αναπηδήσουν φλόγες, αρκεί να υπάρχει το χέρι που θα βάλει φωτιά.
Πού θα βάλει φωτιά, κάθε χέρι που ακολουθεί το Χριστό και τον αγαπάει;  Στα ‘’δίχτυα και στις βάρκες’’ του ο καθένας μας. Όχι στα επαγγελματικά, αλλά στα ψυχικά! Σε όσα μας δεσμεύουν και μας κρατούν υποτελείς. Θα πρέπει να βάλουμε φωτιά με το πνεύμα του Θεού στην… βαρεία ύλη πού μας τελματώνει. Θα πρέπει να βάλουμε φωτιά με την εσωτερική καθαρότητα των κινήτρων, σε κάθε αμαρτία προσωπική και κοινωνική. Θα πρέπει να βάλουμε φωτιά με τον αγώνα ψυχικής τελειότητας στην δική μας διαφθορά αλλά και σε κάθε διαφθορά.
Όταν κάτι τέτοιο γίνει, τότε θα ισχύει και η κατάληξη του 23ου στίχου του Ευαγγελίου (Ματθ. 4.18-23), ο Λόγος του Χριστού θα θεραπεύσει  ‘’κάθε αρρώστια και κάθε μολυσματική αδυναμία’’ στον λαό.
 Η εξομολόγηση είναι το ‘’χέρι’’ που βάζει φωτιά για να καθαρίσει ο εαυτός μας από ‘’άχρηστα και επιβλαβή’’!! Χωρίς αυτή την φωτιά τίποτε δεν αλλάζει. Η τυφλή μας υπερηφάνεια μας κάνει να νομίζουμε ότι είμαστε αθώοι, αλλά ο Πέτρος μας θυμίζει αιώνια …’’ότι ανήρ αμαρτωλός ειμί, Κύριε’’. Όταν και μείς το αναγνωρίσουμε κάτι τέτοιο (ότι ανήρ αμαρτωλός ειμί, Κύριε) τότε Εκείνος θα μας ρωτήσει αν Τον αγαπάμε και θα μας στείλει να ‘’δείξουμε τον εαυτό μας στους ιερείς’’ (Λουκ. 5,14) για να καθαριστούμε, ώστε κανένα ‘’δίχτυ’’ να μη μας δεσμεύει, και καμιά ‘’λέπρα’’ να μην εμποδίζει, την επικοινωνία και την αγάπη μ’ Εκείνον και τους αδελφούς μας.

Τετάρτη, 23 Ιουνίου 2021

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΠΑΝΤΕΣ


Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί Χριστιανοί,  είναι αφιερωμένη σ’ όλους τους Αγίους της Πίστεώς μας, γνωστούς και αγνώστους, που αγάπησαν πραγματικά το Θεό και έζησαν σύμφωνα με το θέλημά Του. Αμέτρητοι μάλιστα απ’ αυτούς, 12 εκατομμύρια οι γνωστοί,  έδωσαν ακόμη και τη ζωή τους γι’  αυτή τη πίστη τους.

Στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα ο Παύλος κάνει μια αναφορά στους Αγίους της Παλαιάς Διαθήκης και εξυμνεί την πίστη τους. Όλοι αυτοί, λέει, έδειξαν μεγάλη γενναιότητα και πέτυχαν την πραγματοποίηση των υποσχέσεων που τους έδωσε ο Θεός. Έφραξαν τα στόματα των λιονταριών, έσβησαν την καταστρεπτική δύναμη της φωτιάς, διέφυγαν τον κίνδυνο της σφαγής, πήραν δύναμη και θεραπεύτηκαν από αρρώστιες• αναδείχθηκαν ανίκητοι στον πόλεμο, έτρεψαν σε φυγή τις εχθρικές παρατάξεις και τα πολυπληθή στρατεύματά τους. Με την πίστη στη δύναμη των απεσταλμένων του Θεού Προφητών ορισμένες γυναίκες είδαν να ανασταίνονται οι νεκροί συγγενείς τους. Άλλοι επίσης βασανίστηκαν σκληρά μέχρι θανάτου, επειδή δεν δέχθηκαν να αρνηθούν την πίστη τους• κι άλλοι δοκίμασαν σκληρούς πειρασμούς, εμπαιγμούς, μαστιγώσεις, φυλακίσεις. Λιθοβολήθηκαν, πριονίσθηκαν, σφαγιάσθηκαν. Κι άλλοι περιφέρονταν σαν μετανάστες εδώ κι εκεί. Περιπλανιούνταν στις ερημιές, στα βουνά και σε σπηλιές της γης. Έζησαν μέσα σε στερήσεις, υπέφεραν θλίψεις και κακοπάθειες,. Όλοι αυτοί έχουν ανεκτίμητη αξία. Ολόκληρος ο κόσμος δεν αξίζει όσο οι άγιοι αυτοί άνδρες, κι ούτε μπορεί να συγκριθεί μ’ αυτούς. Και όλοι αυτοί, ενώ έδειξαν τέτοια πίστη μέχρι αυτοθυσίας, δεν πήραν ακόμη την αμοιβή τους από τον Θεό, αλλά περιμένουν κι εμάς για να απολαύσουν μαζί μας τη δόξα του ουρανού.
Και να σκεφθεί κανείς ότι ο απόστολος μιλούσε μόνο για τους Αγίους της Παλαιάς Διαθήκης. Τι θα έλεγε άραγε για τους Αγίους απ κει και πέρα; Τι θα έλεγε για τους μάρτυρες, του μεγαλομάρτυρες, τους ιερομάρτυρες, τους οσιομάρτυρες, το τόσο μεγάλο νέφος των μαρτύρων;  Τι θα έλεγε για την αρετή τους, την αξιοθαύμαστη μαρτυρία και το μαρτύριό τους;
    Αν ανοίξουμε το Πεντηκοστάριο, το βιβλίο της Εκκλησίας που περιέχει τους ύμνους των εορτών από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι και τη σημερνή Κυριακή, των αγίων Πάντων, θα δούμε να αναφέρονται τα εξής σχετικά για τη σημερινή ημέρα:
Α΄. Οι πατέρες θέσπισαν την εορτή αυτή μια εβδομάδα μετά την πεντηκοστή, για να φανερωθούν στον κόσμο οι καρποί του Αγίου Πνεύματος. Για να φανερωθούν τα χαρίσματα και η δύναμη που μοίρασε ο Παράκλητος στους πιστούς καθιστώντας τους έτσι αγίους.
Β΄. Ένας άλλος λόγος που θεσπίστηκε η εορτή αυτή είναι γιατί επιβαλλόταν όλοι οι άγιοι που τιμώνται χωριστά να συναχθούν σε μία κοινή εορτή. Όλοι μαζί αγωνίστηκαν για το Χριστό, σ’ ένα κοινό στάδιο κι απ’ αυτόν αξίως έλαβαν τους στεφάνους της νίκης. Έτσι η κοινή αυτή εορτή είναι μια παρόρμηση αλλά και μια ελπίδα ότι όλοι οι πιστοί αν αγωνισθούν όπως αγωνίστηκαν εκείνοι, θ’ απολάβουν κι αυτοί τους στεφάνους της εν Χριστώ νίκης.
Γ΄. Και ένας τελευταίος λόγος που προκάλεσε τη σύσταση της συλλογικής αυτής εορτής:  Υπάρχουν και άγιοι άγνωστοι και αφανείς. Κάποιους τους γράφει η ιστορία, όλοι τους όμως γράψανε την ιστορία της Εκκλησίας. Αυτούς λοιπόν τους αγνώστους αγίους τους γιορτάζει η Εκκλησία μας με τους γνωστούς μαζί.
Αδελφοί μου.
Η τιμή και δόξα την οποία απευθύνουμε προς τους Αγίους μας, εμμέσως αναφέρεται στο Θεό. Τιμώντας τους Αγίους τιμούμε και δοξάζουμε τον ίδιο τον Θεό που τους ανέδειξε πολίτες της ουρανίου Του βασιλείας. Άλλος λόγος για τον οποίο έχουμε την τιμή, τις μνήμες και τις εικόνες των Αγίων και τιμητικά προσκυνούμε αυτές είναι και η μίμησή τους, η μίμηση της αρετής και, της αγιότητάς τους. Να ζήσουμε και εμείς, όπως έζησαν εκείνοι. Να ζήσουμε άγιοι, πιστοί και θεοφιλείς.
 Λοιπόν, έχουμε τους αγίους μας πρότυπα αρετής και αγιότητας, αλλά και πρεσβευτές προς τον Κύριο, και βοηθούς στις ανάγκες μας.  Έχουμε και τις αγίες εικόνες τους και τα ιερά λείψανά τους και γι’ αυτό και τους τιμούμε και τους εορτάζουμε και τους επικαλούμαστε στις προσευχές, τις δεήσεις και λειτουργίες μας.
Αδελφοί μου.
Μια από τις σφοδρότερες επιθέσεις και τις συκοφαντίες κατά της Εκκλησίας μας από τους διάφορους χριστιανομάχους, είναι η δήθεν «λειψανολατρία».  Η προσκύνηση των αγίων μας, των ιερών τους εικόνων, των ιερών τους λειψάνων. Λογιών, λογιών  αθεϊστές, αλλά και οπαδοί αιρετικών παραφυάδων, όπως προτεστάντες και Μάρτυρες του Ιεχωβά, προσάπτουν την κατηγορία στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας, ότι δήθεν εφαρμόζει μορφές ακραίας δεισιδαιμονίας, με αποκορύφωμα τη λατρεία «πτωμάτων», λένε για τα λείψανα, υλικών αντικειμένων για τις εικόνες κλπ!
Τα ακούσαμε αυτά πρόσφατα με την ευκαιρία της προσκύνησης του ιερού λειψάνου της μεγαλομάρτυρας Βαρβάρας. Ξεσηκώθηκε ο άθεος συρφετός της θολοκουλτούρας, ακόμη και  βουλευτάδες, όλοι αυτοί οι γνωστοί – άγνωστοι που πάντα ζητάνε ευκαιρία για να χτυπήσουν τη πίστη μας, όλοι αυτοί που τους είναι άγνωστη και άχρηστη η πίστη, και  λίγο –πολύ βλασφημώντας, βράχνιασαν να φωνασκούν ότι δεν έχουμε καμιά δουλειά εμείς οι προοδευμένοι Έλληνες με τις Αγίες και τα λείψανα.
Τιμούμε όμως, τα άγια λείψανα, γιατί είναι φορείς της χάρης του Θεού, ένεκα της οποίας οι άγιοι δεν είναι νεκροί. Μετά την Ανάσταση του Χριστού, «όσους κοιμήθηκαν» με την ελπίδα της αναστάσεως, δεν τους ονομάζουμε νεκρούς. Γιατί πώς μπορεί να θαυματουργήσει ένα νεκρό σώμα;», γράφει ο Δαμασκηνός; Ο δε μεγάλος χριστιανός φιλόσοφος Μπερδιάγεφ, εκφράζοντας τη γνήσια χριστιανική αντίληψη για το θάνατο, αναφέρει ότι αυτός (ο θάνατος) «μαρτυρεί ότι ο άνθρωπος είναι προορισμένος για μια άλλη ύψιστη ζωή. Χωρίς το θάνατο η ύπαρξη θα ήταν ευτελής και ανόητη» Έτσι τίποτε το αποκρουστικό δεν έχει ο θάνατος. Δεν δικαιολογείται πια τα σώματα των κεκοιμημένων να προκαλούν φρίκη και φόβο, αλλά πρέπει να τυγχάνουν τιμών και περιποιήσεων, αφού κατά τη γενική ανάσταση τα σώματα όλων των κεκοιμημένων θα ενωθούν ξανά με τις ψυχές, άφθαρτα πλέον, για να ζούν αιώνια στη Βασιλεία του Θεού.
Αδελφοί μου. Οι άγιοι της Εκκλησίας μας υπήρξαν συνειδητά μέλη Χριστού. Αυτό σημαίνει ότι ήταν και είναι χριστοφόροι και θεοφόροι,  φορείς των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος. Το λέει ξεκάθαρα ο απόστολος Παύλος: «ο Θεός της ειρήνης αγιάσαι υμάς ολοτελείς και ολόκληρον υμών το πνεύμα και η ψυχή και το σώμα αμέμπτως εν τη παρουσία του Κυρίου ημών Χριστού τηρηθείη». Έτσι ο θάνατός γίνεται κοίμησή και δε διακόπτει τη σχέση με το Θεό. Τα ιερά λείψανά, προσωρινά χωρισμένα από το πνεύμα, συνεχίζουν να είναι μέλη Χριστού και φορείς της θείας χάριτος. Φανερή απόδειξη τα άπειρα άφθαρτα λείψανα αγίων σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο, τα οποία ευωδιάζουν και θαυματουργούν.
Τα τίμια λείψανα λοιπόν των αγίων μας είναι οι ο αστείρευτες πηγές αγιασμού των πιστών, αντλώντας τον από την πηγή του αγιασμού, το Θεό! Ως ορθόδοξοι πιστοί όχι μόνο δεν μας προκαλεί αποστροφή, αηδία και φόβο η θέα των ιερών λειψάνων, αλλά το αντίθετο χαρά, ιλαρότητα, ηρεμία και προπαντός ελπίδα. Τιμώντας τα ιερά λείψανα, τιμάμε το Θεό, το δημιουργό των σωμάτων.  Τιμάμε το Χριστό και τα μέλη του αγίου σώματός Του, τους Αγίους. Τιμάμε το Άγιο Πνεύμα του Οποίου η χάρη είναι εναποθηκευμένη σε αυτά, διότι τα σώματα των αγίων «ναός του εν υμίν Αγίου Πνεύματος εστίν» (Α΄Κορ.5,19).
Αυτή είναι και η Ορθόδοξη απάντηση στους νεόκοπος προστάτες και διαφεντευτές της Ελλάδας, τους αδαείς Ελληνορθόδοξου παιδείας και ιδανικών που κόπτονται γα την καύση των νεκρών. Τι γίνεται με τα ιερά λείψανα των αγίων μας σε περίπτωση υποχρεωτικής καύσεως; Βέβαια ούτε ο Θεός, ούτε οι Άγιοι υπόκεινται σε τέτοιες ανθρώπινες πρακτικής. Εμείς όμως;
Πόσο λοιπόν αξίζουν οι Άγιοι; Ολόκληρη η κτίση μαζί με όλους τους ανθρώπους της εάν αντιπαρατεθεί μπροστά τους, δεν θα βρεθεί κάτι που να αξίζει όσο οι Άγιοι. Αυτοί απέδειξαν με τη ζωή τους την ύπαρξη του Θεού, δόξασαν τον Θεό με τη ζωή τους και την ομολογία τους. Αυτοί έδειξαν στους γύρω τους πόσο ψηλά μπορεί να φθάσει ο άνθρωπος, σε ποια ύψη αρετής και αυταπαρνήσεως και προσφοράς.

Οι Άγιοι δεν πέθαναν ποτέ. Ζουν ανάμεσά μας. Τους αισθανόμαστε ολοζώντανους να πρεσβεύουν για μας. Να δέονται για τον κόσμο μας. Να μας μεταγγίζουν τη Χάρη του Θεού. Γι’ αυτούς ο Θεός δεν καταστρέφει τον κόσμο. Γι’ αυτούς δεν εγκαταλείπει και όλους εμάς που παραβαίνουμε τόσο εύκολα το θέλημά του. Ας εκτιμήσουμε τη ζωή τους κι ας μιμηθούμε το άγιοι παράδειγμά τους.

Τρίτη, 15 Ιουνίου 2021

Πεντηκοστή: Η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος

 






Πεντηκοστή: Η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος

http://agiosthomas.gr 

Στην Παλαιά Διαθήκη, η Πεντηκοστή ήταν η εορτή που γινόταν πενήντα μέρες μετά από το Πάσχα. Όπως στο Πάσχα εορταζόταν η έξοδος των Ισραηλιτών από τη δουλεία της Αιγύπτου, έτσι και στην Πεντηκοστή εορταζόταν η δωρεά των δέκα εντολών από τον Θεό στον Μωυσή στο όρος Σινά.

Στη νέα Διαθήκη του Μεσσία, το Πάσχα παίρνει ένα νέο νόημα με τον εορτασμό του θανάτου του Χριστού και της Αναστάσεώς Του, την έξοδο των ανθρώπων από τον αμαρτωλό κόσμο στη Βασιλεία του Θεού. Και στην Καινή Διαθήκη επίσης, η εορτή της Πεντηκοστής πληρούται και ανακαινίζεται με τον ερχομό του «νέου νόμου», την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους του Χριστού.

«Καὶ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς ἦσαν ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό. Καὶ ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας, καὶ ἐπλήρωσεν ὅλον τὸν οἶκον οὗ ἦσαν καθήμενοι· καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, ἐκάθισέ τε ἐφ᾿ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν, καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος Ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι» (Πράξ. 2, 1-4).

Το Άγιο Πνεύμα, που ο Χριστός υποσχέθηκε στους Αποστόλους, ήρθε την ημέρα της Πεντηκοστής (Ιωάν. 14, 26· 15, 26· Λουκ. 24, 46· Πράξ. 1, 5). Οι Απόστολοι έλαβαν «δύναμιν ἐξ ὕψους» και ξεκίνησαν να κηρύττουν και να μαρτυρούν για τον Ιησού ως τον αναστημένο Χριστό, τον Βασιλέα και Κύριο. Αυτή η στιγμή παραδοσιακά αποκαλείται στον Χριστιανισμό ως η γενέθλιος ημέρα της Εκκλησίας.



Στις ακολουθίες της Πεντηκοστής, ο ερχομός του Αγίου Πνεύματος εορτάζεται μαζί με την πλήρη αποκάλυψη της Αγίας Τριάδος: Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Η πληρότητα της Θεότητος δηλώνεται με τον ερχομό του Πνεύματος στον άνθρωπο, και οι εκκλησιαστικοί ύμνοι εορτάζουν αυτή την εκδήλωση ως την τελική πράξη της αυτοαποκάλυψης και αυτοπροσφοράς του Θεού στη Δημιουργία Του. Για αυτό τον λόγο η Κυριακή της Πεντηκοστής καλείται και «Ημέρα της Αγίας Τριάδος» στην Ορθόδοξη Παράδοση. Συχνά αυτή τη μέρα η εικόνα της Αγίας Τριάδος -συγκεκριμένα αυτή των τριών αγγελικών μορφών που εμφανίστηκαν στον Αβραάμ, τον προπάτορα της χριστιανικής πίστης- τοποθετείται στο κέντρο του Ναού. Αυτή η εικόνα χρησιμοποιείται μαζί με την παραδοσιακή εικόνα της Πεντηκοστής, που αποτελεί και την αυθεντική και πρωτότυπη απεικόνιση της Εκκλησίας· στην εικόνα αυτή απεικονίζονται οι πύρινες γλώσσες πάνω από τα κεφάλια των Αποστόλων (και της Παρθένου Μαρίας σε κάποιες εκδοχές του εικονογραφικού θέματος), οι οποίοι κάθονται σε ημικύκλιο, στη μέση του οποίου εικονίζεται ένα συμβολικό πρόσωπο: ο κόσμος.

Με την Πεντηκοστή έχουμε την τελική συμπλήρωση του έργου του Ιησού Χριστού και το ξεκίνημα της μεσσιανικής εποχής της Βασιλείας του Θεού, μυστικώς παρούσας σ’ αυτό τον κόσμο μέσα στην Εκκλησία του Μεσσία. Γι’ αυτό τον λόγο η πεντηκοστή ημέρα αποτελεί το ξεκίνημα μιας εποχής πέραν των ορίων αυτού του κόσμου, καθώς το πενήντα αποτελεί τον αριθμό που συμβολίζει, στην ιουδαϊκή και χριστιανική ευσέβεια, την αιώνια και ουράνια πλήρωση: επτά φορές το επτά, συν ένα.

Έτσι, η Πεντηκοστή είναι μία αποκαλυπτική μέρα, που σημαίνει τη μέρα της τελικής αποκάλυψης. Καλείται επίσης και εσχατολογική μέρα, που σημαίνει τη μέρα του τελικού πληρώματος (η λέξη «ἔσχατον» σημαίνει το «τέλος»). Γιατί όταν έρθει ο Μεσσίας και φανεί η μέρα του Κυρίου, τότε θα είναι παρούσες και οι έσχατες ημέρες, στις οποίες, κατά τα λόγια του Θεού, «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα» (Πράξ. 2, 17). Αυτή είναι η αρχαία προφητεία στην οποία αναφέρεται ο Απόστολος Πέτρος κατά το πρώτο κήρυγμα της Χριστιανικής Εκκλησίας, που ειπώθηκε την πρώτη Κυριακή της Πεντηκοστής (Πράξ. 2, 17· Ιωήλ 3, 1-5).

Άλλη μια φορά πρέπει να σημειωθεί πως η Πεντηκοστή δεν είναι απλά ο εορτασμός ενός γεγονότος που συνέβη πριν από αιώνες. Είναι ο εορτασμός αυτού που πρέπει να γίνει και γίνεται σε μας, στην Εκκλησία, σήμερα. Όλοι έχουμε πεθάνει και αναστηθεί μαζί με τον Μεσσία και Βασιλιά μας. Είμαστε «ναοί του Αγίου Πνεύματος». Ο Θεός κατοικεί μέσα μας (Ρωμ. 8· Α΄ Κορ. 2-3 και 12· Β΄ Κορ. 3· Γαλ. 5· Εφ. 2-3). Εμείς με την ιδιότητα του μέλους της Εκκλησίας έχουμε λάβει τη «σφραγίδα τῆς δωρεᾶς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» με το μυστήριο του Χρίσματος. Καθένας από εμάς έχει αξιωθεί προσωπικά της χάριτος της Πεντηκοστής.

Η θεία Λειτουργία της Πεντηκοστής επαναφέρει και πάλι στο νου το βάπτισμά μας εν τω Χριστώ, με τον στίχο από την Προς Γαλάτας που ξανά αντικαθιστά τον Τρισάγιο Ύμνο. Ειδικοί στίχοι από τους Ψαλμούς αντικαθιστούν τους αντιφωνικούς Ψαλμούς της Λειτουργίας. Το Αποστολικό και το Ευαγγελικό ανάγνωσμα μας μιλούν για τον ερχομό του Πνεύματος στους ανθρώπους. Το κοντάκιο ψαλμωδεί την αντιστροφή της Βαβέλ, καθώς ο Θεός ενώνει τώρα τα έθνη με την ενότητα του Πνεύματος. Το απολυτίκιο διακηρύσσει τη σύναξη σύμπαντος του κόσμου στο «δίκτυον» του Θεού, μέσα από το έργο των «αλιέων ανθρώπων» (Ματθ. 4, 19 και Μάρκ. 1, 17), δηλαδή των Αποστόλων. Οι ύμνοι «Βασιλεῦ Οὐράνιε» και «Εἴδομεν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν» άδονται για πρώτη φορά μετά το Πάσχα, καλώντας το Άγιο Πνεύμα να «σκηνώσῃ ἐν ἡμῖν» και διακηρύσσοντας πως «ἐλάβαμε Πνεῦμα ἐπουράνιο». Ο Ναός είναι διακοσμημένος με άνθη και φύλλα του καλοκαιριού, για να καταδειχθεί πως η θεϊκή πνοή, ως το «ζωοποιὸν Πνεῦμα», έρχεται και ανακαινίζει όλη την κτίση. Στα Εβραϊκά, η ίδια λέξη, η λέξη ruach (ρούαχ), χρησιμοποιείται και για το Πνεύμα και για την πνοή και για τον άνεμο.

«Εὐλογητὸς εἶ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ πανσόφους, τοὺς ἁλιεῖς ἀναδείξας, καταπέμψας αὐτοῖς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, καὶ δι᾿ αὐτῶν, τὴν οἰκουμένην σαγηνεύσας· Φιλάνθρωπε, δόξα σοι» (Τροπάριο).

«Ὅτε καταβὰς τὰς γλώσσας συνέχεε, διεμέριζεν ἔθνη ὁ Ὕψιστος· ὅτε τοῦ πυρὸς τὰς γλώσσας διένειμεν, εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσε· καὶ συμφώνως δοξάζομεν, τὸ πανάγιον Πνεῦμα» (Κοντάκιον).

Ο Μέγας Εσπερινός το απόγευμα της Πεντηκοστής έχει τρεις εκτενείς προσευχές κατά τις οποίες οι πιστοί γονατίζουν για πρώτη φορά μετά το Πάσχα. Τη Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή είναι για την Ορθόδοξη Εκκλησία η εορτή του Αγίου Πνεύματος· η Κυριακή μετά την Πεντηκοστή είναι η εορτή των Αγίων Πάντων. Αυτή είναι η λογική λειτουργική σειρά, μιας και ο ερχομός του Αγίου Πνεύματος πληρούται με τον εξαγιασμό των πιστών και αυτός εξάλλου είναι και ο σκοπός της δημιουργίας και της σωτηρίας του κόσμου «ὅτι ἐγὼ εἰμι Κύριος ὁ Θεός ὑμῶν, καὶ ἁγιασθήσεσθε καὶ ἅγιοι ἔσεσθε, ὅτι ἅγιος εἰμι ἐγὼ Κύριος ὁ Θεός ὑμῶν…» (Λευιτ. 11, 44-45· Α΄ Πετρ. 1, 15-16).

π. Θωμάς Χόπκο, Δόγμα και λατρεία Βασικό εγχειρίδιο για την ορθόδοξη πίστη, Τόμος: 1ος, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα, 2