Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου 2019

Η ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ


Σχετική εικόνα«Μετά δε χρόνον πολύν έρχεται ο Κύριος των δούλων εκείνων και συναίρει, μετ' αυτών λόγον». 


Το σημερινό Ευαγγέλιο αποτελεί, αγαπητοί μου αδελφοί, το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας που έχει σαν κέντρο αναφοράς τη Δευτέρα Παρουσία και την τελική κρίση καθώς και την αναγκαιότητα της ετοιμότητας που θα πρέπει να υπάρξει από όλους τους ανθρώπους Έτσι, μετά την παραβολή των δέκα Παρθένων, ακολουθεί σήμερα η παραβολή των ταλάντων, για να καταλήξει αργότερα στη διδασκαλία για τη Δευτέρα Παρουσία και την τελική κρίση.
Η Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου θεωρείται δεδομένη. Άρα εκείνο που χρειάζεται από μέρους του ανθρώπου είναι από τη μια η ανάγκη της ετοιμότητας και από την άλλη η σωστή αξιοποίηση των διαφόρων χαρισμάτων σε όλη τη διάρκεια της επίγειας ζωής του.  Οι λέξεις «εγρήγορση» και «ετοιμότητα» αν και εκφραστικά είναι γένους θηλυκού, εν τούτοις, πρακτικά, όπως διαπιστώνουμε με τις Παραβολές των «δέκα Παρθένων» και των «ταλάντων», αυτές αφορούν διαδοχικά τόσο τις γυναίκες όσο και τους άντρες Κατά συνέπεια, και τα δύο φύλα, δηλαδή και οι άντρες και οι γυναίκες, οφείλουν να είναι σε διαρκή ετοιμότητα. Ο χρόνος της αναμονής είναι χρόνος εργάσιμος. Σ' αυτό το διάστημα οφείλει ο άνθρωπος να αξιοποιήσει τα διάφορα χαρίσματα προς όφελος του συνόλου της ανθρώπινης κοινωνίας και όχι εγωιστικά με τη στενή έννοια για δικό του όφελος. Τα χαρίσματα είναι δώρα που προσφέρονται από το Θεό για αξιοποίηση προς όφελος του κοινωνικού συνόλου και όχι για οικειοποίηση, για τούτο και θα λογοδοτήσει ο καθένας, με βάση την παραβολή των ταλάντων, για το βαθμό αξιοποίησης αυτών των ταλάντων.  Άνιση η κατανομή των ταλάντων, κατά τη σημερινή παραβολή: «Ω με έδωκε πέντε τάλαντα, ω δε δύο, ω δε εν, εκάστω κατά την ιδίαν δύναμιν». Άνιση η κατανομή των ταλάντων, αφού στον πρώτο έδωσε πέντε, στο δεύτερο δύο τάλαντα και στον τρίτο μόνο ένα. Άνιση η κατανομή, αλλά σημαντική η επισήμανση που κάνει ο Κύριος στη συνέχεια. Δόθηκαν αυτά τα τάλαντα «εκάστω κατά την ιδίαν δύναμιν», δηλαδή ανάλογα με τη δυνατότητά του.
Άνιση η κατανομή, γιατί δεν έχουν όλοι τις ίδιες ικανότητες. Κατά συνέπεια δεν είναι δυνατόν να επωμιστούν όλοι τις ίδιες ευθύνες Η ισότητα δεν είναι απλή μαθηματική πράξη. Η ισότητα είναι έννοια πνευματική. Η ισότητα είναι κάτι πέρα από απλούς αριθμούς και που είναι πέρα από απλή εξίσωση, δηλαδή ταύτιση. Η ισότητα υπάρχει και μέσα από τη διαφορετικότητα. Η ισότητα για παράδειγμα είναι προνόμιο που προσφέρεται σε όλους, άντρες, γυναίκες και παιδιά, ανεξάρτητα από χρώμα, φυλή ή θρησκεία. Η υλοποίηση της ισότητας όμως, θα εξαρτηθεί από την προθυμία, αλλά ιδιαίτερα από την προσφορά του ανθρώπου. Άρα και τα όποια τάλαντα χαρίσματα του καθενός θα υπολογιστούν με βάση την προθυμία και την προσφορά και όχι με βάση την έκτασή τους.
Συνήθως οι άνθρωποι δυσφορούμε εναντίον όλων, ακόμα και του Θεού, όταν οι άλλοι «παίρνουν» περισσότερα! Μέσα στα πλαίσια αυτής της λογικής αδυνατούμε να εντοπίσουμε τις όποιες δυνατότητές μας, με αποτέλεσμα το χάρισμα ή τα χαρίσματα που μας δόθηκαν να ενταφιάζονται, όπως έγινε και με τον τρίτο υπηρέτη. Αυτός, σε αντίθεση με τους άλλους δύο υπηρέτες, όχι μόνο δεν αξιοποίησε το τάλαντο διπλασιάζοντας την αξία του, αλλά το έθαψε στη γη και για να δικαιολογήσει την οκνηρία του προσάπτει και κατηγορία στον Κύριό του για σκληρότητα!
Οι άνθρωποι πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι τα όποια αγαθά, αλλά και τα όποια χαρίσματα μας δόθηκαν για να τα αξιοποιήσουμε, γιατί στο τέλος θα κληθούμε να λογοδοτήσουμε, όπως έγινε και με τους υπηρέτες της σημερινής παραβολής. Οι απαντήσεις που δόθηκαν, αγαπητοί μου, είναι ιδιαίτερα σημαντικές, για όλους και κατ' επέκταση και για τον καθένα από μας ξεχωριστά.
Ταυτόσημες οι απαντήσεις των δύο πρώτων υπηρετών. Αυτά που πήραν ήταν τάλαντα που τους εμπιστεύθηκε ο Κύριός τους κι αυτά που κέρδισαν τα όφειλαν σ' αυτά και όχι αποκλειστικά στις δικές τους δυνάμεις. Είπε ο πρώτος «Κύριε, μου εμπιστεύθηκες πέντε τάλαντα. Κοίτα, κέρδισα με αυτά άλλα πέντε». Αλλά και ο δεύτερος που πήρε δύο τάλαντα τα αξιοποίησε ισάξια με τον πρώτο, αφού τα διπλασίασε και με τη δική του προσπάθεια. Αυτή η ισάξια αξιοποίηση έφερε και την ισάξια αμοιβή. Αν και τα ποσά ήταν διαφορετικά, εν τούτοις, η αμοιβή ήταν η ίδια και για τους δύο. «Ευ δούλε αγαθέ και πιστέ. Επί ολίγα ης πιστός, επί πολλών σε καταστήσω». Δηλαδή, εύγε, καλέ και έμπιστε δούλε! Αποδείχτηκες αξιόπιστος σε μικρές υποθέσεις, γι' αυτό θα σου εμπιστευθώ μεγαλύτερες.
Όμως, ποια είναι η σημερινή κατάσταση; Λειτουργούμε μέσα στα πλαίσια των αρχών που κινήθηκαν οι δύο πρώτοι υπηρέτες; Δυστυχώς, σήμερα οι άνθρωποι λειτουργούμε περισσότερο ανταγωνιστικά, με την έννοια από τη μια της αφθονίας και από την άλλη με μια τάση αλληλοεξόντωσης. Σήμερα θέλουμε περισσότερα αν όχι και όλα. Τα θέλουμε όλα για τον εαυτό μας ή τουλάχιστον να έχει ο εαυτός μας πιο πολλά από τους άλλους! Σαν άλλοι «άφρονες πλούσιοι» έχουμε την ψευδαίσθηση ότι θα εξασφαλιστούμε μόνο μέσα από τα αξιώματα ή τα υλικά αγαθά. Αλλά έρχεται η στιγμή που ενώ εμείς φεύγουμε, τα «αγαθά μας» αρνούνται να μας ακολουθήσουν, γιατί αυτού του είδους τα .αγαθά είναι και πιο απατηλά από τα όνειρα. Για τούτο και ο υμνωδός προσπαθεί να μας συνετίσει λέγοντάς μας με έμφαση πως «πάντα ματαιότης τα ανθρώπινα όσα ουχ υπάρχει μετά θάνατον».
Αδελφοί μου, τα πιο πάνω έχουν σαν στόχο να μας προσγειώσουν και όχι να μας καταδικάσουν σε αδράνεια και μαρασμό. Γιατί η αδράνεια, όπως ακούσαμε σήμερα με την περίπτωση του τρίτου υπηρέτη, έχει αιώνιες προεκτάσεις, για κείνον που αδρανεί. Και τούτο γιατί μια τέτοια συμπεριφορά, φανερώνει άρνηση χρησιμοποίησης των αγαθών που του εμπιστεύθηκε ο Θεός. Ο καθένας πρέπει να γνωρίζει ότι τα χαρίσματα του Θεού δεν χάνονται. Αν κάποιος τα αρνηθεί, τότε ο Θεός θα του τα πάρει και θα τα εμπιστευθεί σε άλλον. Δικαιολογημένα μας υπενθυμίζει και ο υμνωδός τη Μεγάλη Δευτέρα: «Ιδού σοι το τάλαντον ο Δεσπότης εμπιστεύει ψυχή μου. Φόβω δέξαι το χάρισμα, δάνεισαι το δεδωκότι, διάδος πτωχοίς και κτήσαι φίλον τον Κύριον. Ίνα στης εκ δεξιών αυτού, όταν έλθη εν δόξη και ακούσης μακαρίας φωνής. Είσελθε, δούλε, εις την χαράν του Κυρίου σου. Αυτής αξίωσόν με, Σωτήρ, τον πλανηθέντα, δια το μέγα σου έλεος». Αμήν.
Θεόδωρος Αντωνιάδης

Τετάρτη, 23 Ιανουαρίου 2019

ΙΗΣΟΥΣ ΚΑΙ ΖΑΚΧΑΙΟΣ


Σχετική ÎµÎ¹ÎºÏŒÎ½Î±Ο Χριστός, αδελφοί μου, ήρθε στον κόσμο για να αναζητήσει και να σώσει τους ανθρώπους που είχαν παγιδευτεί στα δίκτυα της αμαρτίας. Ήρθε να τους καλέσει σε μετάνοια και να τους οδηγήσει σε δρόμο σωτηρίας. Το σημερινό Ευαγγέλιο μας περιγράφει ακριβώς την επιστροφή ενός τέτοιου μεγάλου αμαρτωλού.
Ο αμαρτωλός αυτός ήταν ο Ζακχαίος. Ποιος ήταν ο Ζακχαίος; Το όνομά του μεταφραζόμενο στα ελληνικά σημαίνει καθαρός, αθώος και ήταν Ιουδαίος. Τώρα το πόσο καθαρός και αθώος ήτανε θα το δούμε στη συνέχεια. Στην Ιεριχώ όπου κατοικούσε υπήρχε γραφείο κεντρικού τελωνείου. Ο Ζακχαίος ήταν ο προϊστάμενος του γραφείου τούτου. Η λέξη αρχιτελώνης που ακούσαμε στο Ευαγγέλιο είναι τίτλος αξιώματος. Ήταν λοιπόν πρόσωπο υψηλής κοινωνικής τάξης. Σίγουρα ως εισπράκτορας φόρων και μάλιστα αρχιεισπράκτορας είχε αποκτήσει αρκετό πλούτο. Υπάρχουν όμως βάσιμες υπόνοιες ότι ο πλούτος που είχε συσσωρεύσει ήταν καρπός κλοπών κι αδικιών. Οι τελώνες και ο Ζακχαίος φυσικά, πιθανότατα εκμεταλλεύονταν τη θέση τους και διακανόνιζαν κατά πως ήθελαν τους φόρους, βάζοντας τους φορολογουμένους να πληρώνουν δυσβάστακτα ποσά.
Αυτός λοιπόν, ο αρχιτελώνης, ο άδικος και ο κλέφτης του ιδρώτα πολλών συνανθρώπων του, ο Ζακχαίος, όπως μας πληροφορεί ο ευαγγελιστής Λουκάς, είχε μια βαθιά επιθυμία: ήθελε να δει το Χριστό. Το πρόσωπο του Ιησού, τον ενδιέφερε.  Ίσως να είχε ακούσει την επιείκεια και τη συγκατάβαση που έδειχνε ο Χριστός  στους τελώνες, στις πόρνες, στους αμαρτωλούς…, ίσως κάτι να τον έτρωγε μέσα του…. Άλλωστε και μεταξύ των μαθητών Του βρισκόταν κι ένας τελώνης, ο Ματθαίος. Θέλησε λοιπόν να πλησιάσει τον Ιησού. Ενδιαφερόταν να δει ποιος ήταν αυτός, του οποίου η φήμη ήταν τόσο αγαθή.
Οπωσδήποτε, αδελφοί μου, η επιθυμία του Ζακχαίου δεν ήταν επιπόλαιη, αλλά ούτε και μια απλή περιέργεια. Ήταν έκφραση ενδόμυχης πίστης και πόθος σωτηρίας. Ήτανε η θεϊκή κλήση, η σαγήνη στον αμαρτωλό τελώνη, για σωτηρία. Γι' αυτό και υπερνίκησε τις όποιες δυσκολίες, τα διάφορα εμπόδια που ασφαλώς θα κρατούσαν πολλούς από μας μακριά από το Χριστό. Δυσκολία του προκαλούσε το μικρό του ανάστημα στο να δει το Χριστό. Την παρακάμπτει ανεβαίνοντας πάνω σε μια συκομουριά. Δυσκολία ακόμη, γιατί σίγουρα οι εξωτερικοί τύποι και τρόποι της συμπεριφοράς, δεν επέτρεπαν σ’ έναν αρχιτελώνη να σκαρφαλώσει πάνω σ' ένα δένδρο. Μα η πίστη ξεπερνά κάθε εμπόδιο. Ο Ζακχαίος καθόλου δεν πτοήθηκε από τις όποιες δυσκολίες. Αψήφησε τα πάντα, αψήφησε τα σχόλια, σκαρφαλώνει στο δένδρο και αναμένει τη μεγάλη συνάντηση.
Ο Χριστός, αδελφοί μου, όταν βλέπει ειλικρινή διάθεση, ανταποκρίνεται με πολλή προθυμία κι αγάπη. Βλέπει με τα μάτια της θεότητάς του το Ζακχαίο προτού ακόμα τον δει εκείνος. Διαβάζει την καρδιά του. Σηκώνει λοιπόν τα μάτια Του, μόλις φτάνει στο σημείο της μεγάλης συνάντησης και κοιτάζει προς στο δένδρο. Οι ματιές τους συναντιούνται και η καρδιά του αρχιτελώνη σαγηνεύεται Ο Χριστός, ο Θεάνθρωπος, για άλλη μια φορά φανερώνει το λόγο της ενανθρωπήσεως Του: «Ηλθε γαρ ο υιός του ανθρώπου ζητήσαι και σώσαι το απολωλός».
Ο Χριστός λοιπόν βράβευσε το Ζακχαίο για την αγνή διάθεση και τη θερμή του πίστη. Ο άρπαγας, ο άδικος, ο αμαρτωλός, παίρνει περισσότερα απ' όσα ήλπιζε. Επιθυμούσε μόνο να δει το Χριστό κι αξιώθηκε να κληθεί από Αυτόν με τ' όνομά του και επιπλέον να φιλοξενήσει το Θεάνθρωπο στο σπίτι του.
Το αποτέλεσμα της μεγάλης αυτής συνάντησης, ήταν η σωτηρία της ψυχής του Ζακχαίου καθώς κι όλου του οίκου του, όλης της οικογένειας του. Το Ευαγγέλιο μας διαβεβαιώνει ότι ο Ζακχαίος στάθηκε μπροστά στο Χριστό κι ανάλαβε μια βαριά και δύσκολη υποχρέωση· ίσως τη δυσκολότερη απόφαση της ζωής του: να επανορθώσει τις αδικίες που διέπραξε. Υπόσχεται ότι τα μισά από τα υπάρχοντα του θα τα δώσει στους φτωχούς και τα άλλα μισά να τα δώσει στους ανθρώπους που συκοφάντησε κι αδίκησε· και μάλιστα στο τετραπλάσιο. Τελικά ο Ζακχαίος δεν κράτησε τίποτε για τον εαυτό του, απογυμνώθηκε τελείως από τα πλούτη του. Μας προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι δεν σκέφτεται με κάποια ιδιοτέλεια ώστε να κρατήσει και κάτι για τον εαυτό του για να μπορεί να ζήσει. Εκτέλεσε στο έπακρο το θέλημα του Θεού επιστρέφοντας τα κλεμμένα σ' αυτούς που τους ανήκαν και μάλιστα χωρίς να τον υποχρεώνει κανένας.
Τέλος βλέπουμε ότι ο Χριστός ονομάζει το Ζακχαίο «υιόν Αβραάμ». Τον ονομάζει έτσι διότι παρά το μισητό επάγγελμά του, εντούτοις ήταν απόγονος του Αβραάμ και είχε δικαίωμα πάνω στις ευλογίες της σωτηρίας που περιλαμβάνονταν στην υπόσχεση που είχε δώσει ο Θεός στον Αβραάμ. Άλλος λόγος είναι διότι πίστεψε στο Χριστό και δικαιώθηκε από την πίστη του όπως ο Αβραάμ. Καταληκτικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Ζακχαίος αποδείχθηκε άνθρωπος με σπάνιο μεγαλείο ψυχής· ένας ήρωας. Τα όσα έκανε για να φτάσει στο Χριστό, ελάχιστοι θα τολμούσαν να κάνουν, ελάχιστοι θα τολμούσαμε να κάνουμε… Λέμε ελάχιστοι διότι οι περισσότεροι άνθρωποι σ' όλες τις εποχές τι κάνουν; Απλούστατα!  Δεν κάνουμε τίποτα. Ή μάλλον είμαστε με το Χριστό μέχρις εκεί που δεν κινδυνεύει τίποτα από τα δικά μας. Μιλάμε για το Χριστό μα χωρίς να χαρίζουμε σ’ Αυτόν ούτε μια τρίχα δικιά μας. Αν κάπου κινδυνέψει η ασφάλεια μας, αν βρεθούμε  μπροστά στο δίλλημα Χριστός ή εμείς είναι πολύ αμφίβολο πόσοι θα σκύψουμε για χάρη του Χριστού. Πόσοι θ’ αψηφήσουμε τα σχόλια,  και πολύ περισσότερο τις απειλές για να είμαστε με το Χριστό. Είδαμε τι έγινε με τις ταυτότητες… Πόσοι προτίμησαν την επαπειλούμενη ασφάλεια τους και είπανε: Ε! Δε μας χρειάζεται και το θρήσκευμα, ας το σβήσουν από τις ταυτότητες.
Αδελφοί μου, λέμε πως  επιθυμούμε να σώσουμε τη ψυχή μας και να κερδίσουμε μια θέση στη Βασιλεία των Ουρανών. Όμως άδικοι, άρπαγες, αμαρτωλοί, αρνητές της χάρης του Χριστού, άνθρωποι που  δεν ψάχνουν όπως ο Ζακχαίος το Χριστό δεν πρόκειται να μπουν σ' αυτήν. Κι εμείς, οι νέοι μας πιο πολύ ακόμα, όχι μόνο δεν τον ψάχνουμε αλλά και φοβόμαστε να ομολογήσουμε τη πίστη μας μπροστά στους απίστους φοβούμενοι μήπως μας κοροϊδέψουν για τη πίστη μας. Φοβόμαστε τις ειρωνείες των συνανθρώπων μας επειδή πηγαίνουμε εκκλησία, επειδή ανάβουμε κεριά, επειδή νηστεύουμε και εξομολογούμαστε. Ίσως να μας κοροϊδέψουν οι άπιστοι. Τι με τούτο; Το Χριστό δεν τον κορόιδεψαν μόνο, αλλά και τον ανέβασαν πάνω στο σταυρό. Τους αγίους δεν τους κορόιδεψαν μόνο αλλά και τους μαστίγωναν,  τους βασάνιζαν. Κι αυτοί δέχονταν όλες αυτές τις αντιξοότητες, όλα αυτά τα πυρά, όλες αυτές τις διώξεις με υπομονή και αγάπη προς το Χριστό. Και όπως ο Ζακχαίος δεν φοβήθηκε τις ειρωνείες των υπολοίπων Ιουδαίων έτσι και μείς δεν πρέπει φοβόμαστε τις ειρωνείες των συνανθρώπων μας.
Αδελφοί μου! Μακάρι να αποδεχτούμε το παράδειγμα μετανοίας του αρχιτελώνη Ζακχαίου και να ακολουθούμε το Χριστό σ’  όλη τη ζωή μας. Κι αυτό για να κερδίσουμε όλοι τη σωτηρία των ψυχών μας εδώ στη γη και μια θέση, έστω και στην πιο απόμερη γωνιά στη βασιλεία των ουρανών. Αμήν!


Τετάρτη, 16 Ιανουαρίου 2019

«Ιησού επιστάτα, ελέησον ημάς»

Αποτέλεσμα εικόνας για ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ ΛΟΥΚΑΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ' ΛΟΥΚΑ
Ευαγγέλιο: Λουκ. ιζ' 12 -19 
«Ιησού επιστάτα, ελέησον ημάς» (Λουκ. ιζ' 13)


Πολύ σοβαρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι του σημερινού Ευαγγελίου. Για τους δέκα είναι η ασθένεια και η απομόνωση. Για τους εννέα προστίθεται ακόμα ένα, αυτό της αχαριστίας. Τα προβλήματα αυτά, αγαπητοί μου αδελφοί, παρά το ότι φαίνονται να είναι απλά προβλήματα των ανθρώπων του σημερινού Ευαγγελίου, εν τούτοις, αν τα εξετάσουμε βαθύτερα θα διαπιστώσουμε ότι αυτά έχουν διαχρονικό χαρακτήρα και λίγο ή πολύ μας αγγίζουν όλους.
Η ασθένεια είναι πια τόσο συχνή στην εποχή μας που μας έγινε συνήθεια, παρά τις φοβερές προεκτάσεις της. Πολλές φορές είναι βαρύ το φορτίο της κι αβάσταχτος ο σωματικός πόνος. Η αρνητική συνέπεια της ασθένειας όμως δε σταματά στο σωματικό πόνο, που πολλές φορές αντιμετωπίζεται με απίστευτη υπομονή. Η αρνητική συνέπεια της ασθένειας είναι ακόμα πιο οδυνηρή όταν, λόγω της φύσης της ασθένειάς τους οι άνθρωποι οδηγούνται στην κοινωνική, ακόμη δε και στην οικογενειακή απομόνωση, όπως συνέβη στους λεπρούς του Ευαγγελίου, ή τους ασθενείς της εποχής μας που πάσχουν από κάποια μολυσματική ασθένεια.
Αβάσταχτος ο σωματικός πόνος, αλλά κάποτε υποφερτός. Ο πόνος όμως της απομόνωσης δεν μπορεί να γίνει υποφερτός. Αυτή η χωρίς αγάπη απομόνωση οδηγεί στον πιο οδυνηρό και αργό θάνατο. Αυτή η απομόνωση δεν είναι βαθμός πολιτισμού. Αντίθετα, είναι ξέπεσμα κοινωνικό. Είναι κοινωνική παραφροσύνη. Γιατί, με το πρόσχημα της προστασίας της κοινωνίας και του συνόλου αποκρύβουμε το πραγματικό κίνητρο που είναι η προστασία του εαυτού μας.
Παρά τις πιο πάνω αρνητικές συνέπειες, η ασθένεια και ο πόνος μπορεί να έχουν και συνέπειες θετικές. Η ασθένεια και ο πόνος καταργούν όλων των ειδών τις διακρίσεις που επινόησαν οι άνθρωποι. Καταργούν θρησκευτικές, φυλετικές και ιδιαίτερα τις κοινωνικές διακρίσεις. Οι άνθρωποι του σημερινού Ευαγγελίου ξεπερνούν το θρησκευτικό και φυλετικό μίσος των Ιουδαίων και Σαμαρειτών. Ακόμα κανένας δε γνωρίζει σε ποιες κοινωνικές τάξεις ανήκαν οι δέκα λεπροί. Ο πόνος ενώνει και κάνει τους ανθρώπους περισσότερο δημιουργικούς. Ο πόνος οδηγεί τους ανθρώπους στην αλληλοκατανόηση και συνύπαρξη. Ο πόνος τους οδηγεί στην πίστη. Σε μια πίστη δυνατή και που ξεπερνά το προσωπικό επίπεδο και αποκτά χαρακτήρα ομαδικό -κοινωνικό, αφού η παράκληση δεν αφορά το άτομο αλλά το κοινωνικό σύνολο που πάσχει. «Ιησού επιστάτα , ελέησον ημάς».
Κάτω από το βάρος του πόνου ενταφιάστηκε το «εγώ» και έγινε «ημάς» και αυτή η δύναμη της πίστης, αυτή η δύναμη της ενότητας έφερε και το ποθητό αποτέλεσμα, τη θεραπεία. Κι εδώ γεννιέται το ερώτημα: «αφού οι άνθρωποι συνυπάρχουν την ώρα του πόνου και γίνονται ακόμα και δημιουργικοί, τότε γιατί να μη συνυπάρχουν και την ώρα της ειρήνης; Γιατί να υπάρχει η κοινωνική απομόνωση και τα «γκέτο» στις διάφορες ομάδες του πληθυσμού με αφετηρία τη θρησκευτική ή φυλετική καταγωγή;»
Η κοινωνία αγαπητοί μου, είναι ζυμάρι που πλάθεται. Όπως το ζυμάρι παίρνει το χρώμα και το σχήμα που θα του δώσουμε, κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο και η κοινωνία πλάθεται από μας. Έτσι εξαρτάται κι από μας αν θα γίνει καλή ή κακή, υποφερτή ή ανυπόφορη, άσπρη ή μαύρη! Η θετική εικόνα της κοινωνίας θα καθιερωθεί αν παραδειγματιστούμε από τη στάση του Ιησού ο οποίος ξεπερνά τις οποιεσδήποτε διακρίσεις στέλλοντας τις δωρεές του στους ανθρώπους, ανεξάρτητα από φυλετικές, κοινωνικές ή θρησκευτικές διαφορές. Στην κοινή παράκληση «ελέησον ημάς», υπήρξε και κοινό αποτέλεσμα. Θεραπεύτηκαν όλοι.
Όμως αυτή η θεραπεία έφερε στην επιφάνεια μια άλλη σοβαρή «ασθένεια» της κοινωνίας. Αυτή της αχαριστίας, την οποία και υπογραμμίζει ιδιαίτερα σήμερα ο Ιησούς. «Δε θεραπεύτηκαν και οι δέκα; Οι άλλοι εννιά πού είναι; Κανένας τους δεν βρέθηκε να γυρίσει να δοξάσει το Θεό παρά μόνο αυτός ο αλλογενής;» Όσο εξαίρετη παρουσιάζεται η εικόνα της κοινωνικής ομάδας των δέκα πριν και κατά την ώρα της θεραπείας, άλλο τόσο θλιβερά αποκαρδιωτική παρουσιάζεται η εικόνα τους μετά τη θεραπεία. Όχι ένας, ούτε δύο, ούτε πέντε, αλλά εννιά στους δέκα παρουσιάζονται αγνώμονες, γεγονός που κάνει τον Κύριο να το υπογραμμίσει ιδιαίτερα. Και αυτή η υπογράμμιση δεν ήταν απλά μια ενέργεια επικριτική για τους εννιά αχάριστους, αλλά και ένα είδος υπενθύμισης για εμάς. Γιατί, πολλές φορές καταφεύγουμε με πόθο .και με πίστη στο Θεό, αλλά όταν εξασφαλίσουμε αυτό για το οποίο παρακαλέσαμε, τότε ξεχνούμε να πούμε στο Θεό ένα ευχαριστώ. Όπως ξεχνούμε να πούμε κι ένα ανάλογο ευχαριστώ στους συνανθρώπους μας που μας ευεργέτησαν. Γιατί έκφραση ήθους και πίστης δεν είναι ο τρόπος που ζητούμε κάτι από το Θεό ή τους ανθρώπους, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αποδεχόμαστε αυτή την ευεργεσία.
Αδελφοί μου, ζώντας οι δέκα λεπροί στη σκιά της ανθρώπινης απομόνωσης, με συντροφιά τον πόνο και την αρρώστια, ανακάλυψαν το Θεό και ύψωσαν ενωμένοι τη φωνή τους. Ο Ιησούς τους πρόσφερε τη θεραπεία. Μέσα από αυτή τη θεραπεία θέλει να εμπνεύσει σε όλους μας τη συγκατάβαση και την αγάπη στον συνάνθρωπο που υποφέρει, πέραν από θρησκευτικές, φυλετικές, κοινωνικές ή άλλες διακρίσεις. Ακόμα μας στέλλει το μήνυμα ότι ο Θεός είναι κοντά μας, έτοιμος να μας βοηθήσει, ανεξάρτητα από την απομόνωση των ανθρώπων. Ας του φωνάξουμε με πίστη όπως οι δέκα λεπροί του σημερινού Ευαγγελίου: «Ιησού επιστάτα, ελέησον ημάς». Προπαντός όμως ας υποκλιθούμε μπροστά του όπως ο ένας κι ας τον ευχαριστήσουμε για να 'χουμε τη δυνατότητα ν' ακούσουμε το επισφράγισμα της πίστης μας, μιας πίστης που δεν οδηγεί μόνο στη θεραπεία του σώματος, αλλά προ παντός στη σωτηρία της ψυχής μας. 
Αμήν. 
Θεόδωρος Αντωνιάδης

Παρασκευή, 4 Ιανουαρίου 2019

Η ΣΥΝΑΞΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ


Η ΣΥΝΑΞΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Ἀρχιμανδρίτου Νικηφόρου Πασσᾶ

Ἡ σημερινὴ ἑορτὴ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου ἀποτελεῖ τὴ συνέχεια τῆς χθεσινῆς μεγάλης ἑορτῆς τῆς βαπτίσεως τοῦ Χριστοῦ. Γιατὶ στὴν εἰκόνα αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, κεντρικὸ πρόσωπο καὶ κεντρικὸ ρόλο ἔχει καὶ τὸ πρόσωπο τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου.

Ἐκεῖ στὴ βάπτιση ἑτοιμάζεται νὰ βαπτίσει τὸν Χριστό· ἐδῶ κηρύττει γι᾿ Αὐτόν. «Μετανοεῖτε... γιατὶ πλησίασε ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν».

Χθὲς ὁ προφήτης Ἰωάννης βαπτίζει τὸν Μεσσία· ἐδῶ προδρομεῖ γι᾿ Αὐτόν. «Ἔρχεται μετὰ ἀπὸ ἐμένα Ἐκεῖνος, ποὺ εἶναι ἰσχυρότερός μου λόγω ἀξιώματός Του». Στὴ χθεσινὴ ἑορτὴ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἐγγίζει μὲ δέος τὴν κεφαλὴ τοῦ Χριστοῦ· στὴ σημερινὴ ἑορτὴ ἀδυνατεῖ νὰ λύσει τὸν ἰμάντα τῶν ὑποδημάτων Του. Ἐκεῖ τέλος, θαυμάζει τὰ ἀνεξήγητα, ποὺ λαμβάνουν χώρα μπροστά του· ἐδῶ προσπαθεῖ νὰ ἑρμηνεύσει τὰ ὁρώμενα, καθὼς ἀρχίζουν νὰ ἀποκαλύπτονται μέσα στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία.

«Καὶ ἐλάβαμε χάρη ἐπάνω στὴν ἄλλη χάρη· καὶ μετὰ τὴ χάρη τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν μας, ἐλάβαμε καὶ τὴν χάρη τῆς υἱοθεσίας καὶ τῆς μακαρίας ζωῆς καὶ ὁλονὲν προστίθεται νέα ὑπεράφθονος χάρη σ᾿ ἐκείνη ποὺ προηγουμένως ἐλάβαμε...», λέγει μὲ ἔμφαση ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Ἔτσι, ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ἀποτελεῖ κορυφαῖο βιβλικὸ πρόσωπο, τὸ ὁποῖο ἐγκωμιάστηκε  ἀπὸ τὸ Θεὸ δύο φορές. Τότε στὴν ἐμφάνιση τοῦ Ἁγγέλου στὸν πατέρα του Ζαχαρία, ἀναγγέλοντας τὴ γέννησή του, ὅταν τοῦ ἀποκαλύπτει τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ ὅτι «θὰ εἶναι μεγάλος ἐνώπιον τοῦ Κυρίου». Καὶ ἡ δεύτερη φορὰ στὸν λόγο τοῦ Χριστοῦ γι᾿ αὐτόν, ὅταν ἦταν στὴ φυλακή. «Μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐγέννησαν μέχρι τώρα γυναῖκες, μεγαλύτερος κατὰ τὴν ἀξία προφήτης ἀπὸ τὸν Ἰωάννη τὸν βαπτιστὴ δὲν εἶναι κανείς...».

Οἱ δύο αὐτὲς ἐγκωμιαστικὲς ἀναφορές, ἡ μία στὴν ἀρχὴ καὶ ἡ ἄλλη στὸ τέλος τοῦ βίου του, καλύπτουν ὁλόκληρη τῆν ἁγία καὶ ἀσκητικὴ ζωή του. Σ᾿ αὐτὴ δὲ τὴ ζωὴ ὁ Προφήτης μας ἔρχεται «μὲ τὸ πνεῦμα καὶ τὴ δύναμη τοῦ προφήτου Ἠλία» κατὰ τὸν λόγο τοῦ Ἀγγέλου, γιὰ νὰ κατακαύσει ὅ,τι αἰσχρὸ καὶ ἄδικο καὶ νὰ ἑτοιμάσει «εὐθείας τὰς τρίβους...» τῶν ἀνθρώπων.

Ὁ προφήτης Ἰωάννης εἶναι ὁ μεγάλος καὶ τελευταῖος τῆς σειρᾶς τῶν Προφητῶν, μὲ τὸν ὁποῖο κλέινει ἡ περίοδος τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Αὐτὸς δὲ ὁ ἴδιος εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ, ὡς ἀγγελία οὐράνια, πιστοποιώντας τὴν παγκόσμια ἔλευση τοῦ Χριστοῦ.

Ἔτσι, μ᾿ αὐτὸν ξεκινάει ἡ περίοδος τῆς Καινῆς Διαθήκης. «Ἀρχὴ τοῦ χαροποιοῦ μηνύματος περὶ τῆς ἐλεύσεως εἰς τὸν κόσμο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ... καὶ ἔγινε ὁ Ἰωάννης ἀρχὴ τοῦ Εὐαγγελίου μὲ τὸ νὰ βαπτίζει στὴν ἔρημο καὶ μὲ τὸ νὰ κηρύττει βάπτισμα μετανοίας...».

Λιπόσαρκος, ἐραστὴς τῆς ἀσκήσεως καὶ αὐτάρκης στὴν λιτότητα, μέσα στὴν ἀπόλυτη ἔνδεια. Βηματίζει συμβολικῶς, ὡς ἄνθρωπος ἑνὸς ἄλλου κόσμου, δεικνύει ἐντόνως καὶ παραστατικῶς  τὸν Χριστό, ὁ ὁποῖος «θὰ βαπτίζει ὅλους μας εἰς τὸ διηνεκὲς μὲ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα».

Προφήτης τῆς πραγματικῆς μετανοίας τῆς καρδιᾶς, ζῶντας καθημερινῶς στὸ χῶρο τῆς ἑρήμου καὶ βιώνοντας καθ᾿ ὁλοκληρία τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου τῶν ἀνθρωπίνων ἁμαρτωλῶν πράξεων. «Μετανοεῖται, γιατί πλησίασε ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν...».

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ὁ Πρόδρομος Ἰωάννης προδρομεῖ τὸν Μεσσία Χριστὸ καὶ ἀποκαλύπτει πὼς ἔρχεται ἀναζητώντας τὸν πλανόμενο. Αὐτὸν ποὺ ἐγκατέλειψε τὴν πατρικὴ ἐστία καὶ ἀνέστιος καὶ ξένος περιφέρεται σὲ χώρους ξένους καὶ ἔρημους.

Γι᾿ αὐτὴ τὴν ἀναζήτηση, ὁ ἱερὸς ὑμνωδὸς σημειώνει μὲ νόημα: «Κύριε μέχρι ἐμένα ἔφθασες· ἐμένα ζητώντας τὸν πλανηθέντα. Γι᾿ αὐτὴ τὴν μεγάλη καὶ πλούσια συγκατάβαση, ποὺ ἔκανες σὲ ἐμένα, σὲ δοξάζω Πολυέλεε». Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς ἦλθε στὸν κόσμο καὶ ἔφυγε ἀπ᾿ αὐτὸν ὡς δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ἄνθρωπος τῆς ἐρήμου καὶ τῆς ἀσκήσεως, ζώντας τὴ σιωπὴ καὶ βιώνοντας τὴν ἐσωτερικὴ προσευχὴ τῆς καρδιᾶς, δώρησε τὸν ἑαυτόν του σ᾿ ὅλους μας.

Νὰ κατανοήσουμε πὼς μέσα στὴ σιωπὴ καὶ τὴν προσευχὴ, ἀποκαλύπτεται ὁ Θεός. Μέσα στὴν μετάνοια καὶ τὸν αὐτοέλεγχο, βρίσκουμε τὸ ἄνοιγμα τῶν οὐρανῶν. Καὶ μέσα ἀπὸ τὴν καρτερία καὶ τὴν ὑπομονή, μεγαλύνεται τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.