Τρίτη, 23 Φεβρουαρίου 2021

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ



Δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου, με την παραβολή του ασώτου και το αντίστοιχο αποστολικό ανάγνωσμα: ο άσωτος προβάλλεται ως παράδειγμα μετανοίας και επιστροφής στον Θεό - ό,τι συνιστά το νόημα της Σαρακοστής προκειμένου να βρούμε και πάλι τον αληθινό και αυθεντικό εαυτό μας τον οποίο χάνουμε με τις πολυποίκιλες επιλογές μας· το ανάγνωσμα  από την Α´ προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου είναι κι αυτό η  καταγραφή της όλης πορείας του ασώτου. Τι τονίζει ο απόστολος; Την αληθινή ελευθερία, αυτήν δηλαδή που διασφαλίζει την σχέση μας με τον Θεό, την οποία διακρίνει από τις διάφορες ψευδείς εκδοχές της.  Πάντα μοι έξεστι᾽, όλα μου επιτρέπονται, ἀλλ᾽ ου πάντα συμφέρει᾽, αλλά δεν συμφέρουν όλα όσα μου επιτρέπονται, πρόσθετε ο απόστολος.
Είναι περιττό βεβαίως να υπενθυμίσουμε και πάλι την αξία και το νόημα  της ελευθερίας στον άνθρωπο. Της ελευθερία όπως προβάλλεται πρωτίστως από την Ορθόδοξο διδασκαλία της Εκκλησίας μας, από τους πατέρες, από τους αγίους μας ως το κατεξοχήν δώρο της ελευθερίας που του έδωσε, ώστε χωρίς αυτό να μη θεωρείται καν άνθρωπος.
  Αν όμως η ελευθερία είναι το πιο καθοριστικό στοιχείο στον άνθρωπο, δεν είναι εύκολος και ο προσδιορισμός του περιεχομένου της. Ακούμε καθημερινά και σε κάθε περίπτωση τη λέξη ελευθερία. Τη χιλιοταλαιπωρημένη λέξη «ελευθερία».  Ο καθένας μας ανά πάσα στιγμή και σε κάθε του κίνηση πετάει τη λέξη «ελευθερία» και έτσι πράττει αυτοβούλως και χωρίς κανένα ενδοιασμό. Μάλιστα τώρα τελευταία έχουμε ανακατέψει την ελευθερία με το επίσης καινούριο φρούτο το «ρατσισμό» και έτσι όποιον θεωρούμε εμπόδιο στα σχέδια μας, μια και είμαστε ελεύθεροι να πράττουμε ότι θέλουμε τον κατηγορούμε σαν «ρατσιστή».
 Και ακριβώς σήμερα την επίκαιρη δεύτερη εβδομάδα του Τριωδίου μαζί με την ευαγγελική περικοπή του Ασώτου, ο απόστολος Παύλος επισημαίνει τη βασικότερη διαστρέβλωση:  του «πάντα μοι έξεστι».  Όλα μου επιτρέπονται. Πρόκειται για την κατανόηση της ελευθερίας ως πλήρους ασυδοσίας, η οποία προφανώς προϋποθέτει ότι ο ίδιος ο άνθρωπος είναι και η  τελική αναφορά στον κόσμο τούτο. Η ανατροπή συνεπώς του τρόπου της δημιουργίας είναι δεδομένη: ο άνθρωπος επειδή ακριβώς δεν αναφέρεται στον Θεό οδηγείται στην πλήρη υποδούλωση στα πάθη του εαυτού του και κατ᾽ επέκταση στον διάβολο.  Ο άνθρωπος καθίσταται έτσι το πιο επικίνδυνο ον μέσα σε όλη την δημιουργία: καταστρέφει τον εαυτό του και ο΄,τι ενδεχομένως στέκεται εμπόδιο στην ικανοποίηση των παθών του.  Όπως το έχει επισημάνει και ο μεγάλος Ρώσος μυθιστοριογράφος Ντοστογιέφσκι:  Χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται.
Το ευαγγελικό ανάγνωσμα με την παραβολή του ασώτου έρχεται ανάγλυφα να περιγράψει την κατάσταση αυτή της ασύδοτης χωρίς Θεό ελευθερίας: ασωτία, νέκρωση και απώλεια του εαυτού.
Αδελφοί μου!
Συχνά επαναλαμβανόμενο πρόσωπο στην ανθρώπινη ιστορία το πρόσωπο του Ασώτου. Μεγάλο μέρος της νεολαίας, αλλά και της υπόλοιπης ανθρωπότητος, θέλει να τον ακολουθεί στην αντάρτικη ελευθερία του. Η παρουσία του Θεού ενοχλεί και καταπιέζει. Η εποχή δεν ανέχεται επ’ ουδενί τέτοιες επεμβάσεις και κουραστικές εξαρτήσεις. Θεωρεί τον Θεό δυνάστη, αφέντη, τιμωρό. Η κοινωνία μας  έχει μια δική της αντίληψη για την ελευθερία, που αν δεν είναι αναρχία κι ασυδοσία, πάντως τις εγγίζει. Η πραγματική ελευθερία όμως πάντα θα υπάρχει στην ενότητα, την κοινότητα, τον σύνδεσμο της αγάπης. Η αυτονομημένη συμπεριφορά του σύγχρονου ανθρώπου είναι το βασικό λάθος του και η αρχή της αμετανοησίας του στην έπαρση της αυτάρκειάς του.
Η απομάκρυνση από τον Θεό έχει τις συνέπειες της στη ζωή του ανθρώπου. Με τραυματισμένο πρόσωπο, με την ψυχή κενή, με το νου θολό, με το σώμα κουρασμένο, δεν έχει που να να βασταχθεί. Η συνειδητοποίηση αυτού του κενού της αυτονομίας είναι το ξεκίνημα της μετανοίας, η σωτήρια επιστροφή στην Εκκλησία δια της αυτογνωσίας.
Αδελφοί μου!
Ζούμε σε μία εποχή φοβερών αντιφάσεων και ανισορροπίας. Κι αυτή ανισορροπία και οι αντιθέσεις ξεκινούν από μας. Ξεκινούν πρώτα –πρώτα από αυτή την ίδια την οικογένεια, με τις νέες περί οικογενείας ιδέες, την ασυδοσία που μας έβαλαν μέσα σ’ αυτήν, τις ελευθεριάζουσες σχέσεις των μελών της, τα σύμφωνα συμβίωσης,  και ακόμη αυτήν την απλή και μόνο συνύπαρξη των μελών της κάτω από την ίδια στέγη.
 Επεκτείνονται στους διάφορους θεσμούς που καθημερινά χάνουν κάθε ιδέα για ηθική, για ιδανικά, για Ελληνορθόδοξα ήθη και έθιμα.
Συνεχίζεται με τους δημογραφικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς τομείς όπου τα πάντα υπερχρεωμένα στις επιταγές που επιβάλλει η «Νέα Τάξη Πραγμάτων» και  η «Νέα Εποχή», ξεπουλούν κάθε όσιο και ιερό και αφήνουν ένα λαό καταπληγωμένο και ανυπεράσπιστο να ζει  στο δικό τους μαρτύριο.
Δεν μπορούμε,  λοιπόν, να μιλάμε για διαφθορά, όταν σε τόσες και τόσες περιπτώσεις, στο όνομα μια κακώς εννοούμενης ελευθερίας, ζούμε με την ευφορία της αυταπάτης, ότι κάναμε το χρέος μας και με το παραπάνω. Λεν μπορούμε να μιλάμε για κοινωνικές αξίες, εξύψωση του κοινωνικού βίου, εξάλειψη της εγκληματικότητας, όταν κάθε ώρα και στιγμή προβάλλονται  σκηνές βίας και εγκληματικότητας. Σκηνές αισχρές και απαξιωτικές για το ανθρώπινο είδος. Όταν προωθείται το αφύσικο και χλευάζεται το φυσικό,  όταν  δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για ηθικό οικογενειακό βίο, αφού από τα κανάλια κατά κόρον προσβάλλεται ο ανέντιμος βίος η παράνομες σχέσεις η απλή συμβίωση, οι ανωμαλίες. Όταν έχουν δημιουργήσει  μια κατάσταση αφόρητη και επικίνδυνη για τα μάτια και τα αυτιά μας,  μια ατμόσφαιρα αποπνικτική απ’ τις βρωμερές αναθυμιάσεις βόθρων. Όταν αμέσως πυροβολείται η εκκλησία και όποιος άλλος τολμήσει να προβάλλει τη δική του διαφορετική άποψη.
Πως μπορούμε πάλι να απαιτήσουμε σωστή συμπεριφορά από τους νέους μας, όταν τα σχολεία μας έπαυσαν να είναι παιδαγωγικά καθιδρύματα και έγιναν μεταπρατήρια φτηνών γνώσεων; Όταν με το πρόσχημα της ελευθερίας, των προσωπικών δεδομένων και της πολυπολιτισμικότητας, συζητάμε ότι και  αυτήν ακόμη η αναφορά σε Θεό, πίστη και Εκκλησία πρέπει να καταργηθεί. Να καταργηθούν τα Θρησκευτικά, η προσευχή, να φύγουν οι εικόνες από τα σχολεία;
Η πορεία του Ασώτου, είναι η διαχρονική πορεία του ανθρώπου. Η δική μας πορεία, η πορεία μας μέσα σε κάθε εποχή, πορεία προς τον θάνατο, πορεία στην κόλαση, Ξεκινά από τη στιγμή, αυτός ζητώντας  την ελευθερία του, να φύγει από το πατρικό σπίτι και την παρουσία του Πατέρα. Και όταν λέμε τώρα να φύγει, δεν σημαίνει σε άλλο τόπο, αλλά σε άλλο τρόπο ζωής. Να μη είναι κάτω από την κηδεμονία του Θεού. Πίστεψε πως μπορεί μόνος του να γίνει θεός. Νόμισε πως είναι ικανός για όλα. Νόμος του ο εαυτός του, η φιλαρέσκεια του, η φιλαυτία του. Έκανε κακή χρήση του θείου χαρίσματος του «αυτεξουσίου», της ελευθερίας, που μας χάρισε ο Θεός, να επιλέγουμε τον τρόπο ζωής μας, μαζί μ’ Αυτόν η χωρίς Αυτόν.
Βλέπουμε  την αυτοεξορία και την απομάκρυνση από την "πατρική δόξα", το ψάξιμο της ευτυχίας "σε χώρα μακρινή". Βλέπουμε το μακράν του Θεού χάος. Αν νομίζουμε ότι έτσι πρέπει να συνεχίσουμε… τότε με γεια μας με χαρά μας.


Τρίτη, 16 Φεβρουαρίου 2021

Ο ΤΕΛΩΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΦΑΡΙΣΑΙΟΣ ΣΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟ

 


Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου σήμερα, αδελφοί μου. Αρχίζει η ψυχωφελής περίοδος του Τριωδίου. Ανοίγει το κατανυκτικό βιβλίο των ιερών ακολουθιών με τους υπέροχους ύμνους και τις κατανυκτικές προσευχές που έχουν στόχο να μας διδάξουν ένθεα και με μετάνοια να εορτάσουμε το Πάσχα, δηλαδή το πέρασμά μας από τα της γης στα του ουρανού. Και βέβαια δεν είναι η περίοδος του Τριωδίου περίοδος φαγητών, ποτών «διασκεδάσεων», κραιπάλης και καρναβαλιών. Τριώδιο σημαίνει πνευματική περισυλλογή, μετάνοια, ταπείνωση, κατάνυξη, προσευχή, πνευματική καλλιέργεια.

Την πρώτη Κυριακή του Τριωδίου, τη σημερινή, ακούμε στους ναούς τη σχετική παραβολή του Τελώνου και Φαρισαίου και μέσα από αυτή είναι ανάγκη ν κατανοήσουμε πως πρέπει να συνομιλούμε δια της προσευχής με τον Θεό .

 «Μη προσευξώμεθα Φαρισαϊκώς, αδελφοί· ο γαρ υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται».

Η ατμόσφαιρα της προσευχής, αγαπητοί Χριστιανοί, είναι η πιο κατάλληλη, για να αποκαλυφθούν οι εσωτερικές διαθέσεις των ανθρώπων. Στην προσευχή παρουσιάζεται η πνευματική κατάσταση των ανθρώπων, γι  αυτό δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο Κύριος, για να εκφράσει την αντίθεση μεταξύ του Φαρισαίου και του Τελώνου τους παρουσίασε στην ώρα της προσευχής.

«Δύο άνθρωποι ανέβησαν εις το ιερόν προσεύξασθαι». Δύο άνθρωποι, δύο κόσμοι. Δύο άνθρωποι αντιπροσωπευτικοί των δύο τάξεων των ανθρώπων και των δύο πνευματικών κόσμων. Ο Φαρισαίος και ο Τελώνης. Ο Φαρισαίος, που νόμιζε τον εαυτό του δίκαιο και εθεωρείτο από τους άλλους δίκαιος, γιατί τηρούσε τις εντολές του Μωσαϊκού Νόμου, αλλά εστερείτο ταπεινώσεως. Με τον τρόπο που προσευχόταν, έδειξε πως ζούσε μία δαιμονιώδη «πνευματικότητα», μια διεστραμμένη πνευματική κατάσταση που απείχε πολύ από τη λύτρωση. Ερμηνεύοντας σχετικά ο Μ. Βασίλειος λέει για τον Φαρισαίο και την προσευχή του προς τον Θεό: «Εγώ, Θεέ μου, για Σένα είμαι ο μόνος θησαυρός της αρετής. Θα ήταν έρημη από δικαιοσύνη η γη, αν δεν πατούσα εγώ πάνω της». Είναι ανόητος ο αθεόφοβος. Δεν πήγε στον Ναό για προσευχή αλλά μόνο για επίδειξη. Στάθηκε στην πιο κεντρική θέση του Ναού και άρχισε να αυτολιβανίζεται. Να αυτοεπαινείται. Ξεχνά όμως πως ο,τι καλό έχουμε και ό,τι καλό κάνουμε, αποτελούν «καρπό του Αγίου Πνεύματος» (Γαλ. 5, 23). Επίκαιρος όσο ποτέ ο Απόστολος Παύλος λέγοντας: «Χάριτι Θεού ειμί ο ειμί»   Κορ. 15, 10), και πάλι: «Τα πάντα δύναμαι δια του ενδυναμούντος με Χριστού» (Φιλιπ. 4, 13). Αλλά και ο προφήτης Δαυίδ αποδίδει στο Θεό την δύναμη και την χάρη με τα οποία ο άνθρωπος κάνει το καλό και κατορθώνει να οικοδομήσει την αρετή. «Εάν μη Κύριος οικοδομήση οίκον εις μάτην εκοποίασαν οι οικοδομούντες... Εάν μη Κύριος φυλάξη πόλιν εις μάτην ηγρύπνησεν ο φυλάσσσων» (Ψαλμ. 126).

Πόσο διαφορετικός όμως ήταν ο δεύτερος. Ταπεινή ψυχή. Στάθηκε σε μία γωνιά και εκεί όλο συντριβή και μετάνοια για τις απροσεξίες της ζωής του παρακαλούσε τον Θεό και έλεγε: «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» δείχνοντας έτσι την πνευματική του διαύγεια και υγεία γι  αὐτὸ «κατέβη δεδικαιωμένος». Όσο κανείς επιδιώκει την αυτοδικαίωση, τόσο και απομακρύνεται από την λύτρωση. Όσο κανείς θεωρεί, ειλικρινά όμως, τον εαυτό του ανάξιο του θείου ελέους, τόσο γίνεται δέκτης της θείας δωρεάς. Η αυτομεμψία είναι «αφανής προκοπή». Αυτή «η αφανής προκοπή» εκφράζεται με την ταπείνωση του Τελώνη: ο οποίος «μακρόθεν εστώς ουκ ήθελε, ουδέ τους οφθαλμούς εις τον ουρανόν επάραι αλλ  έτυπτεν το στήθος αυτού λέγων· ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ».

Αδελφοί, «άνθρωποι δύο ανέβησαν εις το Ιερόν προσεύξασθαι». Δύο τύποι ανθρώπων. Προσωποποιήσεις της ταπείνωσης και της υπερηφάνειας, της αρετής και της κακίας, της ειλικρίνειας και της υποκρισίας, της αυτογνωσίας και της αγνωσίας, της μετανοίας και της πώρωσης, της ευσέβειας και της ασέβειας. Ο ένας ταπεινώθηκε, γιατί ύψωσε τον εαυτό του. Ο άλλος υψώθηκε, γιατί τον ταπείνωσε. Ο Φαρισαίος δικαίωσε τον εαυτό του, αλλά τον καταδίκασε ο Θεός. Ο Τελώνης καταδίκασε τον εαυτό του, αλλά τον δικαίωσε ο Θεός. Ο πρώτος είπε λόγια πολλά, μα δεν τα άκουσε ο Θεός. Ο δεύτερος είπε ελάχιστες λέξεις, ο Θεός όμως τις άκουσε και τις δέχτηκε. Αν η ταπείνωση είναι βασίλισσα των αρετών, η υπερηφάνεια είναι βδέλυγμα και κατάρα. Βέβαια σήμερα, εποχή εωσφορικής υπερηφάνειας, εποχή όπου ο «υπεράνθρωπος είναι πρότυπο για κάποιους, σε εποχή που όλοι θεωρούμε τους εαυτούς μας σαν τη μόνη σοφία, το αλάθητο, τη παντογνωσία και μόνο η λέξη «ταπεινοφροσύνη» ακούγεται σαν κάτι παράξενο και άγνωστο, αφού ταπεινοφροσύνη σημαίνει συνεσταλμένο ήθος, επίγνωση του τι είμαστε. Σημαίνει ταπεινό φρόνημα, αυτογνωσία της αμαρτωλότητάς μας· είναι αφανής προκοπή».

Αδελφοί μου!

Καθώς λοιπόν αρχίζουμε, καθώς κάνουμε και εφέτος το πρώτο βήμα στη «χαρμολύπη» του Τριωδίου και της ερχομένης Μεγάλης Σαρακοστής, βλέπουμε μακριά τον προορισμό... Είναι η χαρά της Λαμπρής. Είναι η είσοδος στη δόξα της Βασιλείας. Αυτό το όραμα, η πρόγευση του Πάσχα κάνει τη λύπη φως και χαρά αναστάσιμη.

Σήμερα προβάλλει μπροστά μας το σχολείο της μετάνοιας, το Τριώδιο, που θα μας δώσει δύναμη να δεχτούμε το Πάσχα, όχι σαν μια απλή ευκαιρία να φάμε, να πιούμε, ν’ αναπαυτούμε, αλλά, βασικά, σαν το τέλος των «παλαιών» που είναι μέσα μας και σαν είσοδό μας στο «νέο».

Η απέκδυση του «παλαιού ανθρώπου» κατά την περίοδο αυτή τονίζεται ιδιαίτερα όλη τούτη τη περίοδο.. Και όλος αυτός ο αγώνας όλη η πνευματική προσπάθεια που γίνεται σε ένα στοχεύουν. Στη γνήσια προετοιμασία για το μεγάλο «σήμερον» του Πάσχα. Για τούτο η μητέρα Εκκλησία μας προτρέπει να αυτοσυγκεντρωθούμε, να πολεμήσουμε τη σάρκα και τα πάθη, το πονηρό και κάθε άλλη αμαρτία. Μας συνιστά τη νηστεία των τροφών αλλά και των παθών πρωτίστως. Βέβαια με την αναφορά στην αγάπη και τη μετάνοια, και θέτοντας τη νηστεία στη σωστή της βάση, κανείς πλέον δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η πνευματική πρόοδος εξαρτάται μόνον από το πόσο νήστεψε η ασκήθηκε κάποιος όλη τούτη τη περίοδο. Η πρόοδος εξαρτάται από το πόσο με τη μετάνοια και την όλη προσπάθεια, την πνευματική, έγινε ο άνθρωπος κοινωνός της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος, που φέρνει την ανάπαυση της ψυχής.

Αδελφοί μου!

          Ο άνθρωπος είτε το θέλουμε είτε όχι βρίσκεται σε μια συνεχή πορεία. Άλλοτε είναι ανοδική, άλλοτε καθοδική. Άλλοτε ανεβαίνει για να συναντηθεί με το Θεό, άλλοτε απομακρύνεται από Αυτόν και δρέπει τα αποκαΐδια και τα ερείπια της αποστασίας του. Το Τριώδιο είναι η αγία, η πνευματική, η κατανυκτική, η ασκητική, η αθλητική περίοδος της Εκκλησίας μας που μας βοηθάει να πορευθούμε σωστά και να συναντηθούμε με τον Αναστημένο Χριστό. Ανοίγει την ερμητικά κλειστή, πόρτα της ψυχής μας ώστε να εισχωρήσει μέσα η Χάρις του Θεού, για να αγωνιστούμε σωστά, να επιφέρουμε μια ολοκληρωτική αλλαγή στη ζωή μας, να μετανοήσουμε, για να φθάσουμε στην κατά χάριν ένωση μας με τον Χριστό .

Αυτό ας είναι η καθημερινή μας έγνοια.

ΑΜΗΝ.

Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2021

Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ {ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΑΝΑΝΑΙΑΣ)

 


Αγαπητοί αδελφοί, ακούσαμε σήμερα στο Ευαγγέλιο για τη συνάντηση πού είχε ό Χριστός με μία γυναίκα Χαναναία, στην περιοχή της Τύρου και της Σιδώνος. Στα σύνορα δηλαδή του Ισραήλ, εκεί πού κα­τοικούσαν περισσότερο ειδωλολάτρες και όχι πιστοί στον Θεό. Το Ευαγγέλιο αυτό το ακούμε μία Κυριακή πριν αρχίσει το Τριώδιο. Μπορούμε να πούμε και πάλι πώς μας προετοιμάζει γι' αυτή την τόσο σπουδαία περίοδο, για τη συνάντησή μας με το Θεό, φέρνοντας μας ως παράδειγμα στάσης μπροστά στον Θεό μία γυναίκα πού δεν άνηκε επίσημα στο λαό του.

Ενώ δηλαδή την προηγούμενη Κυρια­κή μας έδειξε έναν άνδρα. τον Ζακχαίο, σαν πρότυπο αληθινής αναζήτησης του Θεού. τώρα μας δείχνει μία γυναίκα, που όχι μό­νο αναζητά το Θεό άλλα και τον ανακα­λύπτει στο πρόσωπο του Χριστού. Ο Ζακχαίος ανέβηκε στο δένδρο για να δει το Χριστό. Η  Χαναναία   ξετρυπώνει  το Χριστό, μέσα από το πλήθος .

          Και τότε;

«Κυνάριον», σκυλάκι, αποκαλεί ο Χριστός τη Χαναναία, την ειδωλάτρισσα που τον ακολουθεί με παρακλητικές κραυγές. Με αβάστακτο ανθρώπινο μητρικό πόνο, προσέρχεται στο Χριστό. Ζήτησε προηγουμένως την βοήθεια και από γιατρούς, μα κόρη της εξακολουθεί να δαιμονίζεται και εκείνη είναι ανήμπορη να τη βοηθήσει με τα ανθρώπινα μέσα που διαθέτει. Τώρα πλέον αφού είδε ότι τίποτα δεν κατάφερε, προσφεύγει στο Χριστό. Αποδέχεται την δύναμη Του. Πιθανόν έμμεσα δέχεται και την θεία Του προέλευση. Ζητά να την ελεήσει, να θεραπεύσει την κόρη της. Κι ενώ είναι ιδιαίτερα πιεστική και απαιτητική, Εκείνος της αρνείται τη βοήθεια. Της αρνείται γιατί πρώτα, λέει, πρέπει να φροντίσει «τα πρόβατα τα απολωλότα οίκου Ισραήλ». Πρέπει πρώτα να βοηθήσει τους Ισραηλίτες που ξέφυγαν από τον νόμο του Θεού. «Ουκ έστι καλόν λαβείν τον άρτον των τέκνων και βαλείν τοις κυναρίοις». Επομένως δεν είναι σωστό να παίρνει το ψωμί των παιδιών Του και να το δίνει στα σκυλιά. Ωστόσο την άρνηση του Κυρίου αντιμετωπίζει με την έξυπνη απάντησή της. Ναι, αλλά τα σκυλάκια, απαντά στον Χριστό, τρέφονται από τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι του κυρίου τους.

Η απάντηση του Κυρίου μας, αγαπητοί μου, αναμενόμενη άλλωστε, είναι απλή αλλά και θετικά αποτελεσματική. «Ω γύναι, μεγάλη σου η πίστις, γενηθήτω σοι ως θέλεις».

Σημαντικά τα διδάγματα,  που μάς προσφέρει η σημερινή ευαγγελική περικοπή. Η πειστική αλλά και έξυπνη απλότητα που φανερώνει την πίστη της ειδωλολάτρισσας, που επιτυγχάνει την θαυματουργική θεραπεία της κόρης της, είναι το ένα. Η δύναμη της προσευχής είναι το άλλο.

Ο Κύριος, αγαπητοί Χριστιανοί, βρίσκεται σε περιοχές που κατοικούνται κυρίως από ειδωλολάτρες, εθνικούς. Η Χαναναία τρέχει φωνάζοντας πίσω από τον Κύριο. Εκείνος την διώχνει. Αυτή επιμένει. Επιμένει και κερδίζει. Πείθει τελικά τον Κύριο για την πίστη της. Να γίνει ό,τι θέλεις. Να γίνει αυτό που πιστεύεις. Καταπληκτική απάντηση. «Και ιάθη η θυγάτηρ αυτής από της ώρας εκείνης». Γιατρεύτηκε η κόρη της από εκείνη τη στιγμή. Επιβεβαιώνει ένα ακόμη υπερφυσικό θαύμα.

Χαρακτηριστικός τρόπος της προσφυγής μας στο Θεό, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η προσευχή.

Η προσευχή, είτε ιδιαίτερα, μακριά από άλλους, με λόγους ή και με σκέψεις, είτε δημόσια, στο ναό, μαζί με τους άλλους αδελφούς μας, με ψαλμούς ή ενδόμυχες ευχές, είναι ο τρόπος επικοινωνίας με το θείο. Προσευχή σταθερή και καθαρή από αμφιβολίες, με βαθιά πίστη. Αυτή η προσευχή θα έχει ασφαλώς αποτελέσματα στην ζωή μας, στα καθημερινά προβλήματά μας. Και εφόσον διακρίνεται και για την επιμονή, την ακαταπόνητη προσευχή, δεν θα είναι μακριά από εμάς η απάντηση του Κυρίου μας: «γενηθήτω σοι ως θέλεις». Ας γίνει ό,τι θέλεις προς το συμφέρον της ψυχής σου, της σωτηρίας σου.

Αδελφοί μου! Αναφερόμενοι στην προσευχή, περίοδος προσευχής, έντονης προσευχής είναι εξάλλου και η περίοδος ου από την επόμενη Κυριακή ξεκινά και στη δύναμη της, τούτη τη στιγμή και μάλιστα στο μέσον της Θείας Λειτουργίας, ας πούμε δυο λόγια και για την πιο μικρή μα αφάνταστα δυνατή προσευχή. Ποια είναι αυτή;  Σε κάθε δέηση που αναπέμπει η Εκκλησία, που ζητούμε υλικά και πνευματικά αγαθά, τι απαντούν οι ψάλτες εκ μέρους του λαού; «Κύριε, ελέησον». Το λέει μόνο ο ψάλτης· πρέπει να το λέει όλη η Εκκλησία. «Κύριε, ελέησον», σώσε μας, δος μας αυτά πού έχουμε ανάγκη σαν πατέρας πού είσαι. Το «Κύριε, ελέησον» είναι ή πιο σύντομη προσευχή. Δυο λέξεις είναι, αλλά Τι δύναμη έχουν, όταν λέγονται όπως πρέπει, με βαθιά πίστη και αφοσίωση!

Το «Κύριε, ελέησον» το είπε και ή γυναίκα του σημερινού ευαγγελίου και έκανε θαύμα. Ένα ψίχουλο, Κύριε, θέλω· δε ζητώ το ψωμί σου ολόκληρο... Τι μεγάλα λόγια αυτά! Ένα ψίχουλο από την άπειρο δύναμη του Χριστού ζήτησε. Κι ο Χριστός, που είδε αυτή την πίστη, αυτή την ταπείνωση, αυτή την επίμονο προσευχή, της είπε· «Ω γύναι, μεγάλη σου ή πίστης! γενηθήτω σοι ως θέλεις...» (ε.ά. 15,28).

Ας διδαχθούμε, απ’ αυτό κι εμείς. Η Εκκλησία μας δεν είναι ψέμα· δεν μας παραπλανά· δεν μας κοροϊδεύει· δεν μας οδηγεί σε απατηλά, ψεύτικα και καταστρεπτικά μονοπάτια όπως κάνουν όλοι οι άλλοι. Όλοι οι άλλοι, που ζούνε σε βάρος δικό μας, που ξευτελίζουν την προσωπικότητά μας, που επιβάλλουν στη ζωή μας μια στυγνή δικτατορία, με πρώτους και καλυτέρους τους πολιτικούς των ημερών μας. Το βλέπουμε αυτό καθημερινά στη ζωή μας και μάλιστα πολύ –πολύ έντονα. Το πώς μεταχειρίζεται ο άνθρωπος, το πόσο τον κοροϊδεύουν και τον εξαπατούν, το πώς καθημερινά κλέβουν τη ζωή του, το πώς τον οδηγούν σε αδιέξοδο. \

Όμως! Η επικοινωνία με το Θεό είναι ζωντανή, ολοζώντανη. Μπορεί να είναι  και είναι ψέμα το χρήμα, η δόξα, οι θέσεις, οι πολιτικοί μας!  Ο ήλιος, ακόμα και η γη, μπορεί να είναι ψέμα· τα πάντα. Ένα μονάχα δεν είναι ψέμα. Ο Κύριος μας. Η πίστη μας. Η εκκλησία μας. Να μιμηθούμε λοιπόν κι εμείς τη Χαναναία. Να γονατίζουμε τούτες τις στιγμές και να προσευχόμαστε λέγοντας ακαταπαύστως το «Κύριε, ελέησον».

 «Κύριε, ελέησον» η πιο μικρή και η πιο μεγάλη προσευχή. Μπορεί να την πει ένας αγράμματος, μπορεί να την πει το μικρό παιδί, το νήπιο, ο ασπρομάλλης γέρος. Ο άρρωστος, ο ανήμπορος, ο κλινήρης, ο κουρασμένος, ο καθένας. όλοι μας· παντού και πάντα σε κάθε στιγμή, σε κάθε περίπτωση και περίσταση. Και ό Θεός ακούει το «Κύριε, ελέησον».

Αδελφοί μου! Οι περιστάσεις, κακώς βέβαια, και η τρεχάλα της ζωής, οι του βίου μέριμνες, μας κλέβουν συνεχώς το χρόνο της προσευχής.  Ακόμα και στην Εκκλησία δυσκολευόμαστε να πάμε. Τουλάχιστον ας λέμε, εκεί που είμαστε, το «Κύριε, ελέησον». Κάθεσαι να φας, «Κύριε, ελέησον». Βράδιασε, «Κύριε, ελέησον». Ξημέρωσε, «Κύριε, ελέησον». Πας στη δουλειά, «Κύριε, ελέησον». Σκάβεις τη γη, «Κύριε, ελέησον». Βόσκεις τα ζώα, «Κύριε, ελέησον». Είσαι εργάτης, «Κύριε, ελέησον». Είσαι αμαρτωλός, «Κύριε, ελέησον».

Το «Κύριε, ελέησον» κάνει θαύματα. Αυτό που ζητούμε θα μας το δώσει ο Θεός, γιατί είναι πατέρας. Λέει ο Χριστός· «Ποιος πατέρας ζητεί το παιδί του ψωμί, και του δίνει πέτρα; ή ζητεί ψάρι, και του δίνει φίδι;» (Ματθ. 7,9-10' Λουκ. 11,11). Αν ό επίγειος πατέρας ενδιαφέρεται για τα παιδιά του, πολύ περισσότερο εκείνος πού του λέμε «Πάτερ ημών...». Θα μας τα δώσει αυτά ο Θεός, εάν πιστεύουμε πραγματικά, εάν είμεθα Χριστιανοί!  ΑΜΗΝ

Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 2021

ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΠΑΠΑΝΤΗΝ



 

Όταν ο πρεσβύτης Συμεών κρατούσε το βρέφος Ιησού στην αγκαλιά του κατά την συνάντηση τους στο Ναό του Σολομώντος, την τεσσαρακοστή ημέρα από τη γέννηση του Ιησού, είπε ότι τώρα πια είναι έτοιμος να πεθάνει. Μπορούσε ειρηνικά να αναχωρήσει από τη ζωή γιατί είδε πλέον με τα μάτια του τη σωτηρία που ετοίμασε ο Θεός για τον κόσμο. Είδε και έπιασε με τα χέρια του τον Ιησού, στο πρόσωπο του οποίου αποκαλύπτεται αυτή η από καταβολής κόσμου προετοιμασμένη σωτηρία.
“Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα κατά το ρήμα σου εν ειρήνη,ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν σου,ό ητοίμασας κατά το πρόσωπον πάντων των λαών,φως εις αποκάλυψιν εθνών και δόξαν λαού σου Ισραήλ.”
Η σημερινή Κυριακή, η αμέσως μετά τη μεγάλη Δεσποτο-Θεομητορική εορτή, της Υπαπαντής αναφέρεται και πάλιν στην προτεραία εορτή και υμνεί και δοξάζει τον Ιησού ο οποίος καταδέχτηκε να κρατηθεί στην αγκαλιά του Συμεών, δια την ημών σωτηρίαν.
Γι’ αυτό και πάλι ακούμε σήμερα στους Αίνους να ψάλλεται!
«Κόλπων τού γεννήτορος, μή χωρισθείς τή θεότητι, σαρκωθείς ως ευδόκησας, αγκάλαις κρατούμενος, τής Αειπαρθένου, χερσίν επεδόθης, τού θεοδόχου Συμεών, ο τή χειρί σου κρατών τά σύμπαντα, διό Νύν απολύεις με, περιχαρώς ανεκραύγαζεν, εν ειρήνη τόν δούλόν σου, ότι ειδόν σε Δέσποτα».
Ήτανε εντολή του Μωσαϊκού νόμου η αφιέρωση στο Θεό κάθε παιδιού – ο σαραντισμός του – με την προσκόμιση του στο Ναό, σαράντα ημέρες μετά τη γέννηση του. Οι γονείς του έπρεπε να το οδηγήσουν στο ναό – το ναό του Σολομώντος – και μαζί τα καθιερωμένα για τη θυσία δώρα.  Οι πλούσιοι έφερναν καί θυσίαζαν ένα αρνί. Οι φτωχοί έφερναν δύο τρυγόνια ή δύο μικρά περιστέρια. Φτωχιά ανάμεσα στους φτωχούς καί ή Παναγία Μητέρα του Χρίστου, δεν έχει να προσφέρει την θυσία των πλου­σίων. Φέρνει δύο περιστέρια στο ναό. Όμως κι αυτήν την ώρα, πού φτώχια περιβάλλει το Χριστό, ακούγεται ο ύμνος της Θεότητος Του. Τί συμβαίνει; Ένας ασπρομάλλης γέροντας φτάνει συγχρόνως με την Παναγία στον ναό. Το βήμα του, παρά τα χρόνια του, ζωντανό, παλικαρίσιο. Του δίνει φτερά ή πίστις του καί ή χαρά του. Στο πρόσωπο του είναι ζωγραφισμένη ή συγκίνηση. Τα χέρια του ανοίγουν διάπλατα για ν' αγκα­λιάσουν το φτωχό αυτό νήπιο της Βηθλεέμ, καθώς το φέρνει ή Μητέρα του στον ολόλαμπρο ναό του Σολομώντος. Δεν είναι ο ιερεύς πού πρόκειται να δώσει την ευχή του σαραντίσματος. Δεν είναι κάποιος συγγενής. Ούτε κάποιο συμφέρον κινεί τα γεροντικά του βήματα. Όχι. Είναι ο Συμεών. Είναι ο άνθρωπος πού αφιέρωσε μια ζωή ολόκληρη για του θεού το θέλημα. Αγνή ψυχή γεμάτη αρετή, δικαιοσύνη, αγάπη καί πίστη στο θεό. Σκυμμένος στη μελέτη του Νόμου του θεού, διαβάζοντας με πίστη τα Μωσαϊκά βιβλία και τις προφητείες των Προφητών του Ισραήλ, έβλεπε ολοφάνερα Εκείνον πού θα λύτρωνε τον άνθρωπο της αμαρτίας. Μιλούσαν ολοφάνερα τα κείμενα. Κι έτσι, σε στιγμές πού ή ζωή του γέμιζε αγαλλίαση, με την ελπίδα, ελπίδα βάσιμη, σταθερή καί ακλόνητη, άφηνε το διάβασμα του Νόμου καί των Προφητειών, γονάτιζε με κατάνυξη κι άρχιζε την προσευχή: « θεέ μου ας ήταν να ζήσω να ιδώ τον Λυ­τρωτή του κόσμου ». Κι άκουσε ο θεός την προσευχή του. Μια φωνή θείου Πνεύματος του ενέπνευσε την πίστη, πώς θα γίνει αυτό πού ζήτησε. « Καί ην ούτω κεχριμαστισμένον υπό του Πνεύματος του Αγίου μη ιδείν θάνα­τον πριν ή ίδη τον Χριστόν Κυρίου ». Πλήθυνε ο θεός τα χρόνια του.
Καί ήρθε καιρός να γνωρίσει τον Σωτήρα. Φωτισμένος από το Πνεύμα του θεού, προικισμένος κι αυτός με το προφητικό χάρισμα, έρχεται στο ναό την ώρα πού θα ερχότανε το θείο βρέφος. Αληθινά θεόσταλτος. Αυτός πού πεθύμησε να ιδεί μόνον τον Χριστόν γίνεται τώρα άξιος να τον πάρει καί στα χέρια του καί να τον αγκαλιάσει. Τί ανείπωτη ευτυχία! Τί ψυ­χική αγαλλίαση! Δοξάζει τώρα ολόψυχα τον Θεόν ο Συμεών, « Νυν απο­λύεις τον δούλον σου, Δέσποτα ... ». "Ας πεθάνω τώρα ευτυχισμένος, θεέ μου, τώρα που είδαν τα μάτια μου τον Σωτήρα όλων των Εθνών. Το φως του κόσμου, Τη δόξα του λάου σου...
Στρέφει τώρα το πρόσωπο του στο κατάπληκτο πρόσωπο της Θεοτόκου. « Ιδού, λέγει, ούτος κείται εις πτώσιν καί ανάστασιν πολλών εν τω Ισραήλ και εις σημείον αντιλεγόμενον ». Λόγια προφητικά για τον Χριστό. « Ούτος κείται εις πτώσιν καί ανάστασιν πολλών ». Από τη θέση πού θα πάρει καθένας μας μπροστά στον Σωτήρα καί το έργο του, εξαρτάται αν θα σωθεί ή θα καταστραφεί. Εκείνος βέβαια « θέλει πάντας σωθήναι καί εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν ». Όμως πολλές φορές ο άνθρωπος περιφρονεί την σωτηρία, φεύγει, απομακρύνεται, ναυαγεί, καταστρέφεται. Όποιος ιδεί καί πιστέψει σαν Σωτήρα, δικό του, τον Χριστό, κι ακολουθήσει το δρόμο της σωτηρίας σώζεται. Για άλλους γίνεται « πτώσις », για άλλους γίνεται « Ανάστασις ». Γι' αυτό είναι το αντιλεγόμενο σημείο μεταξύ των παρατά­ξεων των πιστών καί των απίστων.
Ό Συμεών λοιπόν, αδελφοί μου, που καθοδηγήθηκε από το Πνεύμα του θεού να συναντήσει τον Ιησού Χριστό· να δει καί να δώσει μαρτυρία, σίγουρα είδε πράγματα πού άλλοι ποτέ δε θα δουν! Γιατί ήταν «δίκαιος καί ευλαβής, προσδεχόμενος παράκληση του Ισραήλ, καί Πνεύμα ην Άγιον έπ' αυτόν» (Λουκ. 2:25). Ωστόσο, ό,τι είδε ο Συμεών, παρόλο πού καθοδηγείτο από το Πνεύμα, είναι πολύ λιγότερο -τουλάχιστον μιλώντας ανθρωπίνως- απ’ ό,τι είδαν πολλοί άλλοι. Είναι σίγουρα λιγότερο απ’ ό,τι εμείς οι ίδιοι έχουμε δει πού ζούμε στον εικοστό αιώνα της χριστιανικής εποχής.
Οι οφθαλμοί μας έχουν πράγματι δει τη σωτηρία του Θεού. Γιατί είδαμε το Χριστό. Καί ακόμα περισσότερο. Είδαμε εκείνους πού είδαν το Χριστό. Είδαμε τον Συμεών καί την Άννα καί μαζί με αυτούς, την Παρθένο Μα­ρία καί τον Ιωσήφ. Είδαμε τον Πρόδρομο, μαζί με όλους τους Αποστόλους. Είδαμε τους διαδόχους τους όπως και τους προκατόχους τους. Είδαμε καί ακούσαμε το μεγάλο χορό των αγίων, ανδρών καί γυναικών, καί εορτάζουμε τη μνήμη τους με αγαλλίαση. Είδαμε τους πατριάρχες καί τους προφήτες πού μας μίλη­σαν για τον ερχομό του Χριστού, καί όταν εμφανίσθηκε, είδαμε εκείνους πού Τον συνάντησαν καί Τον αποδέχτη­καν. Ακολουθώντας τους Αποστόλους, παρακολουθήσαμε τους Ομολογητές και τους μάρτυρας και ψάλλαμε αίνους χάριν του αίματος τους, πού είναι ο σπόρος της Εκκλησίας, Δοξολογήσαμε –και δοξολογούμε - τους αγίους πατέρες καί μητέρες, τους αναρίθμητους αγίους ανθρώπους πού είδαν καί αγάπησαν τον Κύριο, δια μέσου όλων των αιώ­νων, μέχρι των ήμερων μας…». (π.  Thomas   Hopko).
Ανθρωπίνως λοιπόν μιλώντας είδαμε πολύ περισσότερα από ό,τι είδε ο Συμεών εκείνη την ημέρα ατό Ναό· ασυγκρίτως περισσότερα! Ωστόσο, είναι λυπηρό να ζούμε όπως ζούμε σαν να έχουμε δει ασυγκρίτως λιγότερα. Είναι λυπηρό οι τελώνες, οι ληστές και οι πόρνες να κλέβουν κυριολεκτικά μέσα σε λίγα λεπτά τη Βασιλεία των ουρανών και εμείς που τόσα και τόσα έχουμε δει να μην καταφέρουμε ούτε απ’ έξω να  περάσουμε.
Γι αυτό, ας δεχτούμε λοιπόν κι εμείς με την ίδια λαχτάρα τον Χριστό να έλθει να κατοίκηση στις ψυχές μας. Να νοιώσομε τη χαρά του Συμεών. Να γίνει καί για μας ό Χριστός όχι. πτώσις, αλλά Ανάστασις καί Ζωή.