Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ

π. Στυλιανός Μακρής

Όλες οι δεσποτικές εορτές είναι εορτές του φωτός. Η παρουσία του Χριστού στον κόσμο μας είναι φως αληθινό που φωτίζει και αγιάζει κάθε άνθρωπο και οδηγεί στην αλήθεια, στην αυτογνωσία και θεογνωσία. Μέσα στο φως, μέσα στην εν Χριστώ ζωή, ανοίγουν τα μάτια μας και αποκαλύπτονται τα όντα, αποκαλύπτονται τα πάντα. Μία αποκάλυψη είναι και η σημερινή εορτή για τους τρεις μαθητές, που εκστατικοί βλέπουν τον Διδάσκαλό τους λάμποντα σαν ήλιο, εξαστράπτοντα, και οι ακτίνες Του μεταμορφώνουν και τα δικά τους αισθητήρια.

Όταν μιλούμε για μεταμόρφωση, συνήθως εννοούμε την αλλαγή της μορφής ενός πράγματος. Ο Σωτήρας Χριστός στο όρος Θαβώρ δεν μεταμορφώνεται σε κάτι που δεν ήταν. Αφήνει να φανή ένα ελάχιστο σημείο της κρυμμένης για λόγους οικονομίας ενέργειας της θεότητός Του. Η Σελήνη δεν μεταμορφώνεται· απλώς η κάθε φάση της αφορά στην ανάκλαση του ηλιακού φωτός επάνω στο σημείο που φαίνεται σε ένα παρατηρητή στη γη, διαφορετικό κάθε μέρα εξαιτίας της περιστροφής της γύρω από αυτήν.

Είδαν οι μαθητές ένα ελάχιστο δείγμα του πως είναι πραγματικά ο Χριστός. Τον είδαν «ως εχώρουν», όσο δηλαδή τους επέτρεπε η δική τους εσωτερική κατάσταση. Εντυπωσιάστηκαν, συνεπάρθησαν, αλλοιώθησαν, μεταμορφώθηκαν και οι ίδιοι, ώστε ζήτησαν να μείνουν εκεί για πάντα. Γλυκιά η παρουσία του Χριστού μας κι όποιος γλυκαίνεται από αυτήν ξεχνά τις ανάγκες του, ακόμη και τον εαυτό του. Οι Σειρήνες με τη γλυκιά τους φωνή τρέλαναν τον Οδυσσέα, αλλά εδώ δεν πρόκειται περί παρομοίας περιπτώσεως. Οι Σειρήνες ήταν επικίνδυνες· το δέλεάρ τους ήταν πονηρό και δόλιο, γιατί ήταν ανθρωποκτόνες· ο Χριστός όμως είναι Σωτήρ ψυχών και σωμάτων. Θέλει τη ζωή μας στο φως, σαν ηλιόλουστη ημέρα. Εκείνος είναι πάντα φως και, επειδή μας αγαπά, θλίβεται, όταν αγαπούμε το σκοτάδι και τα έργα του σκότους και σκοτώνουμε την ελπίδα της σωτηρίας μας. «Φως ελήλυθεν εις τον κόσμον και ηγάπησαν οι άνθρωποι το σκότος μάλλον η το φως».

Η Μεταμόρφωση είναι η γιορτή της αλήθειας, της αποκάλυψης της δόξας του Χριστού, της εσωτερικής Του τελειότητος· είναι παράλληλα και η γιορτή της κλήσης μας για αλλαγή της ζωής μας προς το καλύτερο. Πρέπει να μεταμορφωθούμε, να ξεπεράσουμε τα σύνορα της φθοράς, να σπάσουμε τις αλυσίδες των αμαρτωλών παθών, να γίνουμε κάτι άλλο από αυτό που είμαστε, χωρίς να πάψουμε να είμαστε άνθρωποι, να γίνουμε όντως άνθρωποι, σύμφωνα με τον σκοπό της δημιουργίας μας, να γίνουμε κατά φύσιν άνθρωποι, δηλαδή υπερβατικοί της φύσεώς μας· διότι το φυσικό στον άνθρωπο, αυτό που ορίζει η φύση του, είναι να πορεύεται προς το υπέρ φύσιν! Τέτοιες υπερβάσεις δεν γίνονται στο σκοτάδι, διότι αυτό σχετίζεται με τις πτώσεις.
Το φως της Μεταμορφώσεως είναι το αναστάσιμο φως· και ανάσταση σημαίνει έγερση προς τα πάνω, ζωντάνεμα, αναγέννηση, αιωνιότητα. Είχαν την εμπειρία του οι τρεις μαθητές, αλλά ο Κύριος τους έδωσε εντολή να την αποκαλύψουν σε άλλους μετά την Ανάστασή Του.

Καί σίγουρα κατενόησαν ακόμη περισσότερο τη σημασία αυτής της εμπειρίας στην εορτή του δικού τους φωτισμού, την άλλη μεγάλη εορτή του φωτός, της Πεντηκοστής. «Εν τω φωτί Σου οψόμεθα φως». Μέσα στο φως του Χριστού καταλαβαίνουμε τον εαυτό μας. Είναι σαν ένα ρούχο η ψυχή μας. Στα σκούρα χρώματα δεν διακρίνονται οι σκούροι λεκέδες. Στα ανοιχτά χρώματα προκαλούν το μάτι. Στο λευκό φαίνεται και το παραμικρό ίχνος.
Ας ανεβούμε κι εμείς, αδελφοί, στο Θαβώρ της μυστηριακής ζωής, όπου ο μεταμορφωθείς Χριστός φωτίζει και αγιάζει την ύπαρξή μας. «Καλόν εστιν ημάς ώδε μείναι». Είναι όμορφο να μένης με τον Χριστό.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

 « Το νησί μας είχε από το Θεό την ευλογία να αναδείξει περί τους 37 αγίους. Λίγα μέρη έχουν τόσους πολλούς αγίους. Ίσως διότι είναι αγκαλιασμένο από την αγία γη της Ανατολής, όπου επάτησεν ο Κύριος και εκήρυξαν οι Απόστολοι και έλαμψαν οι επτά αστέρες των Εκκλησιών της Αποκαλύψεως. Εκεί κάθε τόπος έχει να καυχηθεί για κάποιον άγιο. Το νησί μας έχει για καύχημα και δόξα του τους 37 αγίους, που συνέδεσαν το όνομά τους με αυτό. Άλλοι από αύτούς είναι Λέσβιοι, έζησαν και απέθαναν ή εμαρτύρησαν στη Λέσβο. Άλλοι έζησαν σε διάφορα μέρη και ήρθαν στη Λέσβο και την αγίασαν με το μαρτυρικό τους αίμα. Ήταν άνθρωποι κάθε ηλικίας και τάξεως. Επίσκοποι αλλά και επαγγελματίες, άνδρες και γυναίκες, νέοι αλλά και γέροντες, όλοι όμως με θερμή πίστη, με αγάπη προς τον Χριστό και την Εκκλησία, με αγιότητα ζωής που έλαμπαν και εφώτιζαν και τους άλλους. Όλοι αυτοί έχουν κάποια ημέρα που εορτάζουν. Για όλους έχουν γραφεί ιερές ακολουθίες. Για πολλούς από αυτούς έχουν κτιστεί ναοί, εκκλησάκια σε διάφορα μέρη του νησιού μας.

Πολλοί από αυτούς έχουν αφήσει πολύτιμη πνευματική κληρονομιά τα άγια λείψανά τους. Αξίζει κάθε δόξα και τιμή στους Αγίους μας. Η Εκκλησία της Μυτιλήνης καθιέρωσε την εορτή των εν Λέσβω διαλαμψάντων αγίων την Κυριακή, μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων, δηλαδή σε δεκαπέντε ημέρες από την ημέρα της Πεντηκοστής.

. Γράφει ο άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης ότι, όταν εμείς λέμε στην προσευχή και την παράκλησή μας το όνομα ενός αγίου, εκείνος λέει αμέσως το δικό μας στο Θεό. Τόσο εύκολα! Για να πει κάποιος το όνομά μας σε έναν ανώτερο, στον υπουργό, στον πρωθυπουργό, τι δεν πρέπει να κάνουμε και τι να υπομείνουμε; Εδώ με δύο λέξεις το όνομά μας φτάνει στον Κύριο της δόξης! Είμαστε όμως ολιγόπιστοι και αφήνουμε τον Θεό και την εκκλησία, την ιστορία και την πατρίδα και κυριεύει τις ψυχές μας η “άγρια Δύση” και η δεσποτική Ανατολή, ενώ μπορούμε να ζούμε με τον Χριστό, την Παναγία και τους αγίους που μας φρουρουν και μας περιβάλλουν.

Μέσα στην εκκλησία είμαστε με όλους τους ζωντανούς τους ένθεους και αγωνιζόμενους, αλλά και με όλους τους κοιμηθέντας εν Χριστώ. Υπάρχει ενότητα της ανθρώπινης φύσης. “Μές στο κρυφό μυστήριο ζουν πάντα τα παιδιά σου” έλεγε ο Σολωμός. Η Ορθοδοξία είναι κρυφό μυστήριο και μέσα σε αυτό ζούμε με λογισμό και με όνειρο. Πάγωσε ομως η ψυχή και η καρδιά μας. “διά το πληθυνθήναι την ανομίαν ψυγήσεται η αγάπη των πολλών”. Εψύγη η αγάπη και εγκαταστάθηκε στις ψυχές η ολιγοπιστία ή και η απιστία και περιήλθαμε σε δεινή θέση.

Παρ’ όλα αύτά “Το έλεός Σου καταδιώξει με πάσας τάς ημέρας της ζωής μου”, ο Χριστός, η Παναγία και οι άγιοι μας καταδιώκουν, είναι και βρίσκονται ανάμεσά μας. “Τοσούτον έχοντες περικείμενον ημίν νέφος μαρτύρων” αναφέρει ο Απόστολος Παύλος. Μας περιβάλλει νέφος μαρτύρων, δεν είναι υπερκείμενον, αλλά περικείμενον. Είμαστε εν ταίς λαμπρότησιν των αγίων και όλων των αγαθών ψυχών που έφυγαν από αυτή την πλάση και πέρασαν από αυτόν τον τόπο. Και ο τόπος αυτός, όπως όλη η Ελλάδα, είναι ποτισμένος με τα αίματα των μαρτύρων και των ηρώων, με τους ιδρώτες των ασκητών και των ευσεβών ορθοδόξων. Εδώ ετάφη ο Άγιος Αλέξανδρος Επίσκοπος Μηθύμνης, εδώ γεννήθηκαν αι Άγιαι Πέντε Νεάνιδες Μάρτυρες και οι Άγιοι Τρεις Αδελφοί, ο Γεώργιος Αρχιεπίσκοπος Μυτιλήνης, ο Συμεών ο Νέος Στυλίτης και ο Δαβίδ ο μοναχός, εδώ μαρτύρησε η Αγία Ευπρέπεια. Από το Πλωμάρι καταγόταν ο Άγιος Θεωνάς Θεσσαλονίκης ο Λέσβιος.

Γι’ αυτό όπου και να σταθεί κανείς, βλέπει εκκλησία Μάρτυρος και Αγίου, εκκλησία του Χριστού, εκκλησία της Παναγίας, εκκλησία των Αρχαγγέλων. Η Ιερά Μονή Καρυών της Θερμής στην οποία συμβαίνουν πλείστα θαύματα ανεγέρθη ως παγκόσμιο προσκύνημα στη μνήμη των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου, Ειρήνης και των συν αυτώ Μαρτύρων. Όποιο χώμα και να ανασκαλέψει, βρίσκει οστά μαρτύρων και ηρώων πεσόντων υπέρ πίστεως και πατρίδος. Όπως έλεγε ο Νικηφόρος Βρεττάκος, σε αυτόν τον τόπο έχει ξοδευτεί πολύ αίμα και πολύ πνεύμα.

Σε μία εποχή που ολα ανατρέπονται και ολα είναι δύσκολα, η εμπιστοσύνη στο Θεό φέρνει ισορροπία. Η αγάπη σε Θεό και ανθρώπους φέρνει πλήρωμα της ψυχής. Γιατί ο άνθρωπος, για να γεμίσει και να πληρωθεί θέλει αγάπη. Θέλει τη λατρεία στο Θεό και στον πλησίον. Τότε γίνεται ένθεος και τότε τα έχει όλα. Εκείνο που κυρίως μας λείπει στην τάλαινα εποχή μας είναι η πίστη, η αγάπη, ελπίδα. Η ελπίδα στην εκκλησία είναι ένσαρκη, είναι έμψυχη, είναι ο ίδιος ο Χριστός. Αν ο άνθρωπος είναι ανέλπιδος, δεν έχει νόημα η ζωή. Αν ελπίζει και πιστεύει και αγαπά είναι γεμάτος και γίνεται σπουδαίος και μεγάλος και ας είναι φτωχός και αδύναμος και δυσκολεμένος.

Ο άγιος Ιγνάτιος Μηθύμνης, ιερέας, χάνει από επιδημία τη γυναίκα του και τα παιδιά του εκτός από ένα. Δεν ολιγοπιστεί από την απώλεια. Στα κτήματα του πατέρα του ιδρύει το μοναστήρι του Λειμώνος και την περίφημη Λειμωνιάδα, όπου διατηρείται η ελληνική γλώσσα και η ιστορία του γένους. Ο ίδιος αναδεικνύεται στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας πατέρας, δάσκαλος και σύμβουλος για όλους τους ανθρώπους. Από τη Λειμωνιάδα Σχολή αποφοίτησε τέσσερις αιώνες αργότερα, ο Άγιος Ευθύμιος, επίσκοπος Ζήλων, ο οποίος ξεκίνησε ένα φοβερό έργο: να μορφωθούν οι 150.000 Έλληνες της περιοχής του. Το 1917 ανέλαβε να ηγηθεί στις ομάδες των Ελλήνων ανταρτών κατά των Τούρκων, οι οποίοι τον καταζητούν ως αρχηγό. Το 1921 δεν υπάκουσε την απόφαση της Κεμαλικής κυβερνήσεως να εγκαταλείψει τον Πόντο, γι’ αυτό συνελήφθη καταδικάσθηκε σε θάνατο και κλείσθηκε σε φυλακές, όπου υπέκυψε στα φρικτά βασανιστήρια.

Ο άγιος Δούκας ο ράπτης ήταν και αυτός θερμός χριστιανός. Με την ιδιότητα του ράπτη μπαινόβγαινε στα παλάτια με αποτέλεσμα να τον αγαπήσει μία τουρκάλα, μεγάλη κυρά, με έξουσία. Του υπόσχεται τιμές και δόξες και όταν τελικά αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να τον κερδίσει, τον συκοφαντεί στον βεζίρη. Με διαταγή του βεζίρη, τον έγδαραν ζωντανό, έριξαν το δέρμα του στη θάλασσα και άφησαν το σώμα του κρεμασμένο, μέχρι που ετελειώθη.

Τον άγιο Παρθένιο, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, τον κρέμασαν και άφησαν κρεμασμένο το λείψανό του τρεις μέρες, επειδή σε επιστολή του ανέφερε ότι έρχεται η Βασιλεία των Ουρανών. Ο Άγιος Γεώργιος Πασγιάνος από την Πλαγιά Πλωμαρίου μαρτύρησε στο Βυζάντιο, ο Άγιος Νικόλαος ο Μυτιληναίος ετελειώθη επίσης μαρτυρικώς. Ανελέητοι δυνάστες απείλησαν, βασάνισαν, σκότωσαν άδικα αγίους.

Όλους αυτούς που έχουν στα χέρια τους έξουσία και ορίζουν τις τύχες των αδυνάτων ο Χριστός τους ονόμασε “δοκούντας άρχειν των εθνών”, δηλαδή αυτούς που νομίζουν πως διαφεντεύουν. Ο αφέντης είναι ένας και πήρε δούλου μορφή και διακόνησε τον άνθρωπο και τον διάκονεί. Εκείνος ορίζει και κυβέρνα κι αν ανέχεται να γίνονται όσα γίνονται είναι γιατί υπάρχει αυτεξούσιο και ελευθερία, αλλά είναι και γιατί την τελευταία λέξη την έχει ο ίδιος, ως Κύριος της ζωής και του θανάτου. Αν έλθουμε στα κάθ’ ημας, και σήμερα την πατρίδα μας ποιός την ορίζει και ποιός τη φυλάει; Για όσα συμβαίνουν μας αρέσει και είναι εύκολο να κατηγορούμε τους άλλους, κατηγορούμε τους άρχοντες, ενώ φταίμε εμείς και φταίμε πολύ και ο πρώτος και ο τελευταίος. Δεν φροντίζουμε όμως τον εαυτό μας. Επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας στους άλλους, ενώ θα έπρεπε να το στρέφουμε σε εμάς τους ίδιους, όχι με την έννοια της φιλαυτίας, αλλά της διαπίστωσης των αδυναμιών και των ατελειών μας και της προσπάθειας για θεραπεία. Και όταν ο καθένας κοιτάζει τον εαυτό του, τις αδυναμίες του, τότε δεν κατηγορεί τον άλλο, δεν τον επικρίνει, αλλά τον συγχωρεί και αμνηστεύει και γίνεται συγκαταβατικός. Και όταν διορθώνεται ο ίδιος μπορεί να διορθώσει και τους άλλους, να γίνει φως και να φωτίσει τον κόσμο.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΠΑΝΤΕΣ

Οι άγιοι Πάντες, όλοι δηλ. οι άγιοι, τιμώνται την πρώτη Κυριακή μετά την εορτή της Πεντηκοστής. «Αστέρες πολύφωτοι του νοητού στερεώματος» της Εκκλησίας, αποδεικνύκτηριστικό της ζωής τους, που τους διαχωρίζει από τη χλιαρή ογκώδη μάζα των συνήθων Χριστιανών, η απόλυτη αυτοπαράδοσή τους, με βαθειά εμπιστοσύνη, στον Θεό. Αυτό που απλά ονομάζουμε πίστη. Όχι σαν μια αδιάφορη αποδοχή κάποιων ιδεολογικών σχημάτων, που δεν εξέρχεται από τα όρια μιας εγκεφαλικής διεργασίας. Αλλά σαν μια ριζική και εκ βαθέων ανατρεπτική αλλαγή του τρόπου ζωής, ώστε αυτή να προσανατολισθεί ευθέως προς το θέλημα του Θεού.

Από τα συγκλονιστικά παραδείγματα τέτοιας πίστης, που αναπροσδιορίζει τη ζωή του ανθρώπου, οδηγώντας τον σε πλήρη αλλαγή πλεύσης, ξεχωρίζει η μορφή του μεγάλου πατριάρχου Αβραάμ. Κάποτε ο Θεός του είπε: «Φύγε από τη χώρα σου, από τους συγγενείς σου κι από το σπίτι του πατέρα σου, και πήγαινε σε μια χώρα που εγώ θα σου δείξω. Θα κάνω από σένα ένα μεγάλο έθνος και θα σε ευλογήσω» (Γεν. 12, 1-2).

«Λόγω της πίστεώς του ο Αβραάμ υπάκουσε, όταν κλήθηκε να εξέλθει από την πατρίδα του και να πάει στον τόπο που έμελλε να λάβει κληρονομία. Και εξήλθε, χωρίς να ξέρει που πηγαίνει. Χάρη στην πίστη του έμεινε στη γη που του υποσχέθηκε ο Θεός θεωρώντας την ως ξένη. Και κατοίκησε σε σκηνές με τον Ισαάκ και τον Ιακώβ, τους συγκληρονόμους της ίδιας υποσχέσεως του Θεού». Χάρη στην πίστη του αυτή δέχτηκε να προσφέρει θυσία στον Θεό τον υιό του Ισαάκ και επέδειξε σε όλα απόλυτη υπακοή στόν Θεό (Εβρ. 11, 8 εξ.).

Μια τέτοια πίστη που αναδιατάσσει εκ θεμελίων τον άνθρωπο, είναι το πάντοτε ζητούμενο. Πως γεννιέται; Γιατί δεν είναι όλοι οι άνθρωποι το ίδιο δεκτικοί απέναντί της; Πολλοί είδαν τον Χριστό και τα θαύματά του, δεν πίστεψαν όμως όλοι σ’ Αυτόν. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου. Η συνάντηση με τον Χριστό δεν επενεργεί με τον ίδιο τρόπο, μηχανικά, αυτόματα, σε όλους. Φαίνεται πως και η πίστη χρειάζεται κάποιες προϋποθέσεις.

«Όταν ήμουν έντεκα-δώδεκα χρόνων, γράφει μια νεαρή Εβραία και τώρα Ορθόδοξη Χριστιανή, τότε που περνούσα τα πιο δυστυχισμένα χρόνια της ζωής μου, θυμάμαι ότι έμεινα άφωνη μπροστά σε μια εικόνα του Χριστού. …Το μόνο πράγμα που θυμάμαι είναι τα μάτια Του. Τόσο σοβαρά, τόσο βαθιά, τόσο γεμάτα αγάπη, που με συγκλόνισαν ως τα κατάβαθα της καρδιάς μου. Εκείνη την εποχή ήμουν πολύ εχθρική προς τη θρησκεία και κυρίως προς τη χριστιανική πίστη. Κάτι όμως σ’ εκείνη την εικόνα με έκανε να πονώ – χωρίς να ξέρω το γιατί, χωρίς να καταλαβαίνω. Ήμουν λυπημένη και αξιολύπητη, κι εκείνο το βλέμμα με έκανε κομμάτια».

Πολύ προκατειλημμένη απέναντι στον Χριστό, έχοντας υποστεί πλύση εγκεφάλου να Τον μισεί, η νεαρή Εβραία Μάρτζορυ Κόρμπμαν λέει, πως ανήκει σε μια γενιά ξεριζωμένη, χαοτική, εξουθενωμένη, που έχει πετάξει τα πάντα και είναι συνεχώς με άδεια χέρια.

«Κι εκεί ακριβώς, στην άρνησή μας να δεχθούμε οτιδήποτε άλλο πέρα από το απόλυτο αγαθό, μας συναντά ο Θεός. Ο Θεός έρχεται σ’ εμάς την ώρα της απόλυτης συντριβής μας. Ο Χριστός με πλησίασε καταμεσής του σχολείου, όταν Τον είδα σε μια εικόνα … Μας έχουν ονομάσει άθεους, επειδή δεν ομολογούμε ένα πιστεύω, …όμως υπάρχει μέσα μας ένα αίσθημα απελπισίας, ότι σ’ αυτόν τον σκοτεινό κόσμο θα πρέπει να υπάρχει ελπίδα κι εμείς έχουμε αποδυθεί στην ξέφρενη αναζήτησή της. Ανοίχτηκα στην αλήθεια που πάντοτε αναζητούσα. Όταν μιλώ στους ανθρώπους της ηλικίας μου, παρατηρώ ότι ακούνε με ένταση και προσοχή. Ενδιαφέρονται με γνησιότητα για τον Θεό. Τον περιμένουν» (Στη μέση της ερήμου, εκδ. Εν Πλω, σ. 25-31).

Μήπως η συγκλονιστική εμπειρία της πίστης συνοδεύει μόνο εκείνους, που αναζητούν απελπισμένα και με απόλυτη ειλικρίνεια το απόλυτο αγαθό και όχι εμάς, τους συνηθισμένους Χριστιανούς, που βλέπουμε και την πίστη σαν ένα ακόμα εργαλείο για μια καλύτερη βόλεψη μέσα στον κόσμο;

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, αρ. φ. 347, Ιούνιος 2012)

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ / ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ

ΕΙ ΜΗ ΕΙΔΩ ΟΥ ΜΗ ΠΙΣΤΕΥΣΩ

ΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΙ ΜΗ ΙΔΟΝΤΕΣ ΚΑΟ ΠΙΣΤΕΥΣΑΝΤΕΣ

«Αναστάσεως ημέρα λαμπρυνθώμεν Λαοί, Πάσχα Κυρίου, Πάσχα, εκ γάρ θανάτου προς ζωήν, και εκ γης προς ουρανόν, Χριστός ο Θεός, ημάς διεβίβασεν, επινίκιον άδοντας»

Με της Ανάστασης το θαύμα, το παγκόσμιο και το αιώνιο, γεμίζει και πάλι η πλάση ολόκληρη, αγαπητοί Χριστιανοί.

Με της Ανάστασης την ασύγκριτα μεγάλη, την ανείπωτη χαρά, γεμίζουν οι καρδιές  μας και τα στήθη μας φουσκώνουν και θεριεύουν και παίρνουν δύναμη περίσσια ώστε σ’ όλο τον κόσμο ν’ ακουστεί και την κτίση συθέμελα να ταρακουνήσει η επινίκια ιαχή: ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ ΕΚ ΝΕΚΡΩΝ.

Χαρείτε λοιπόν αδελφοί μου.

        «Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γη, και τα καταχθόνια, εορταζέτω γουν πάσα κτίσις, την Έγερσιν Χριστού, εν ή εστερέωται».

Αδελφοί μου!

Σήμερα μνημονεύεται η στάση του Θωμά στο άγγελμα της Ανάστασης. Συνηθίσαμε εμείς να τη βλέπουμε σαν κάτι που θα πρέπει να προσπαθήσουμε ν’ αποφύγουμε, αλλά αυτή η θεώρηση οφείλεται σε παρεξήγηση. Ο Θωμάς δε θέλει ν’ αρκεστεί στις διαβεβαιώσεις των άλλων μαθητών και ζητάει να δει ο ίδιος τον Κύριο. Ο υμνωδός αποκαλεί αυτή την απιστία «καλή», γιατί οδηγεί τις καρδιές των ανθρώπων στην «επίγνωση».

Ποιο ήταν το περιεχόμενο της απιστίας του Θωμά; Τι είναι αυτό που έκανε το Θωμά να είναι άπιστος; Πόσο διέφερε από τους άλλους Μαθητές; Ήταν περισσότερο πιστοί οι άλλοι Μαθητές απ' αυτόν; Όταν διαβάζουμε τα σχετικά με την Ανάσταση του Χριστού στα Ευαγγέλια, βλέπουμε ότι όλοι οι Μαθητές ήταν περίπου στην ίδια κατάσταση. Όταν ήρθαν οι Μυροφόρες, για να τους πουν ότι πήγαν στον τάφο και δε βρήκαν το Χριστό άλλα αντιθέτως τον συνάντησαν αναστημένο, ο ευαγγελιστής Λουκάς γράφει ότι «ηπίστουν αυταίς» και «εφάνησαν ενώπιον αυτών ωσεί λήρος τα ρήματα αυτών». Τα θεώρησαν αυτά φλυαρίες και πράγματα που δεν μπορούσαν να γίνουν. Επίσης, ο ίδιος λέει πώς, ακόμα και όταν είδαν το Χριστό μπροστά τους, δεν μπορούσαν να πιστέψουν στα μάτια τους ότι ο Χριστός είχε αναστηθεί. Νόμιζαν πώς έβλε­παν φάντασμα. 'Αν πάντως διαβάσουμε τα σχετικά με την Ανάσταση του Χριστού Θωμάς. Απλώς, ο Θωμάς έλειπε όταν ό Χριστός εμφανίστηκε στους ο Ίδιος με τα μάτια του και δε βάλει τα χέρια του πάνω στα σημάδια για να δει ότι ήταν αυτός ο σταυρωμένος Χριστός, ποτέ δε θα πίστευε.

Και τώρα οι δικές μας απιστίες…

Απιστίες πολλές μα θα τις συνοψίσουμε σε δυο κατηγορίες.

Η μία απιστία, γνωστή από πολύ παλιά, είναι εκείνη κατά την οποία πιστεύει κανείς στο Θεό, ότι υπάρχει ο Θεός, πιστεύει ότι ο Χριστός ήρθε στον κόσμο και έγινε άνθρωπος, πιστεύει ότι σταυρώθηκε και αναστήθηκε, αλλά όλα αυτά τα πράγματα παραμένουν σαν ιδέες, σαν απόψεις, σαν τοποθετήσεις, και δεν έχουν εσωτερικό αντίκρισμα. Δεν έχουν περάσει από το μυαλό στην καρδιά. Κι έτσι, δεν εμφανίζονται και στις σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους ούτε στον τρόπο που αντιμετωπί­ζουμε τα πράγματα. Είναι απλώς ιδέες και απόψεις που έχουμε στο μυαλό μας και τις όποιες μπορεί να υπερασπιζόμαστε μέχρι θανάτου, ή για τις οποίες μπορεί να φιλονικούμε με τους ανθρώπους, αλλά μέσα μας δεν έχουν αντίκρισμα.

Υπάρχει και η άλλη απιστία. Είναι η απιστία που είναι προϊόν του πολιτισμού στον οποίο ζούμε σήμερα, του σημερινού τρό­που ζωής. Βλέπετε, σήμερα ο άξονας της ζωής των ανθρώπων και ή αναφορά τους δεν είναι ό Θεός. Είναι άλλα πράγματα. Κι έτσι, μπαίνει στο μυαλό τους το ερώτημα: Υπάρχει Θεός; Υπάρχει αιώνια ζωή; Έχει σημασία και νόημα για μας η τήρηση των εντολών τού Θε­ού; Έχει σημασία να αναζητούμε ποιο είναι το θέλημα του Θεού; Όλα αυτά λοιπόν τίθε­νται εδώ και πάρα πολλά χρόνια, και στις μέρες μας, σε  έναν κόσμο πού είναι προσανατολισμένος αλλού, και όχι προς το Θεό, είναι επόμενο να έχουμε και αυτού τού είδους την απιστία.

        Ο Θωμάς όπως μνημονεύουμε σήμερα, τόλμησε να ριχτεί σ’ αυτή την πάλη. Τόλμησε να πει «αν δεν τον δω ο ίδιος, δε θα το πιστέψω». Και μ’ αυτή την τόλμη του έδειξε την πραγματική πίστη που βρισκόταν κάτω από την επιφανειακή απιστία του, γιατί κανείς δε μπαίνει σε μία περιπέτεια από την οποία είναι βέβαιος ότι θα βγει χαμένος. Αλλά ο Θωμάς βγήκε τόσο κερδισμένος, όσο κερδισμένος βγαίνει κι όποιος άνθρωπος ζητήσει να δει το Θεό.

Ο Χριστός, αγαπητοί αδελφοί, ανταποκρίνεται στην ανάγκη του κάθε ανθρώπου κι ενσαρκώνεται για τον κάθε άνθρωπο. Δηλαδή είναι πρόθυμος να κατέβει και να τον συναντήσει στο επίπεδο που εκείνος βρίσκεται.

Αυτό ακριβώς έγινε με τον σήμερα εορταζόμενο μεγάλο μάρτυρα της εκκλησίας μας Γεώργιο τον τροπαιοφόρο.  Γεώργιος ο στρατιώτης του Χριστού ο ακαταμάχητος! Χάριν του Βασιλέως των όλων Χριστού δεν δίστασε να θυσιάσει όχι μόνον το υψηλό αξίωμά του, και την ανθρώπινη δόξα, αλλά και αυτή την ζωή του. Και αυτό φάνηκε, όταν ο αυτοκράτωρ επιδίωξε να τον αναγκάσει να αποκηρύξει την πίστη του στον Χριστό και να θυσιάσει στα είδωλα. Τα φρικτά μαρτύρια, το ένα μετά το άλλο, τα αντιμετώπισε με απαράμιλλον ηρωϊσμόν και εκπληκτική γαλήνη.

Πώς όμως μπόρεσε και άντεξε ο Άγιος Γεώργιος τα φρικτά εκείνα βασανιστήρια, με τόση ειρήνη ψυχής, τα οποία εμείς και μόνον όταν τα ακούμε υποφέρουμε; Ας ακούσουμε τι απαντά σ´ αυτό το ερώτημα ο ιστορικός Ευσέβιος, ο οποίος έζησε κατά τα τελευταία εκείνα χρόνια των διωγμών και όχι μόνον παρακολούθησε με τα μάτια του τα βασανιστήρια πολλών αγίων Μαρτύρων, αλλά και ο ίδιος φυλακίστηκε. Γράφει ο Ευσέβιος:

Ανθρωπίνως είναι αδύνατον να εξηγηθεί, πως εύρισκαν τη δύναμη αθώα πρόσωπα, να αντέχουν τα συνεχή βασανιστήρια, αλλά και να αντιμετωπίζουν τον θάνατο με τον τρόπο που τον αντιμετώπιζαν. Το φαινόμενο παραμένει υπεράνω πάσης εξηγήσεως. Μόνον με τη δύναμη της πίστεως μπορεί να εξηγηθεί. Καταπληκτική είναι η γαλήνη με την οποία αντιμετώπιζαν τα θανατικά όργανα και η ψυχραιμία με την οποία δέχονταν τα μαρτύρια, όχι μόνον χωρίς βογγητά και κραυγές πόνου, αλλά με ευχαριστίες και δοξολογίες στον Θεό. Το πρόσωπό τους έλαμπε από αγαλλίαση, σαν να μην ήταν αυτοί οι βασανιζόμενοι Μάρτυρες, αλλά οι νικηφόροι αθλητές, που χαίρονταν για τη νίκη τους "σκιρτώντες και υπεραγαλλόμενοι".

Αυτή η ηρωϊκή αντιμετώπιση των απάνθρωπων βασανιστηρίων και από τον Στρατηλάτην του Ρωμαϊκού στρατού Γεώργιο άναψε τη φλόγα της πίστεως προς τον Χριστόν, στις καρδιές πολλών, από αυτούς που ήσαν παρόντες. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σκεφτούμε: όλοι αυτοί που εντυπωσιάστηκαν από τον τρόπο που αντιμετώπιζε ο Άγιος Γεώργιος τα σκληρά μαρτύρια τι ήταν; Πρώην ειδωλολάτρες και ανήκαν σε διάφορα στρώματα της κοινωνίας, από τα ποιο υψηλά, όπως η αυτοκράτειρα Αλεξάνδρα έως τον απλό λαό. Αυτοί όλοι εμπνεύστηκαν από την αγάπη και την πίστη στο Χριστό, που εξέφραζε με το μαρτύριό του ο Άγιος Γεώργιος και τον μιμήθηκαν. Θέρμανε και τίς δικές τους ψυχές αυτή η πίστη και η αγάπη του Αγίου, η οποία όμως δεν έμεινε αδρανής μέσα τους. Αισθάνθηκαν την ανάγκη και αυτοί με τη σειρά τους να την εκδηλώσουν με την δημόσια ομολογία τους και μάλιστα μπροστά στους σκληρούς διώκτες των Χριστιανών. Δεν συναισθάνονταν άραγε, τι συνέπειες θα είχε αυτή η ομολογία τους! Αφού μπροστά τους έβλεπαν τα όργανα που χρησιμοποιούσαν οι δήμιοι για να βασανίζουν τον Άγιο Γεώργιο! Και όμως! Δεν τούς τρόμαζε τίποτε! Ήταν τόση η φλόγα μέσα τους, που δεν τους άφηνε να μείνουν με κλειστό στόμα. Ένοιωθε ο καθένας την ανάγκη να φωνάξει: -Ο Χριστός είναι ο αληθινός Θεός! Είμαι κι εγώ Χριστιανός! Έτσι, μαρτύρησαν κι αυτοί με τη σειρά τους και ο Θεός τους δόξασε με το λαμπρό στεφάνι του Μαρτυρίου, η δε Εκκλησία μας τους τιμά ως Αγίους Μάρτυρες, αιώνια! Την ουσιαστική συνάντηση, που γίνεται στο χώρο της καρδιάς.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΪΩΝ

Μετά από την άσκηση της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστή, φθάνει η ώρα να εισέλθουμε στο τελικό στάδιο των αγώνων· στην Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου, για να αξιωθούμε να γιορτάσουμε πανηγυρικά την λαμπροφόρο Ανάσταση του Χριστού μας.

Κυριακή των Βαΐων σήμερα, αδελφοί µου, και ή Εκκλησία µας εορτάζει την τελευταία και θριαμβευτική είσοδο του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα. Ο Ιησούς, επί πώλου όνου, εισέρχεται στην αγία πόλη, και τα πλήθη του Ιουδαϊκού λαού, καθώς ιστορούν οι Ευαγγελιστές, άφησαν τα σπίτια τους, τις εργασίες τους, τις υποχρεώσεις τους και «έλαβον τα Βάϊα των φοινίκων» στα χέρια τους, για να τον υποδεχτούν.

Σήμερα ο θεάνθρωπος Κύριος οδεύει και πάλι το δρόμο της θυσίας. Παρών σε κάθε εποχή, ό Χριστός προσφέρεται και θυσιάζεται για μας. Τότε ο λαός γεμάτος ενθουσιασμό, έσπευσε να Τον υποδεχτεί µε τα σύμβολα της νίκης στα χέρια. Αυτός δε ο ίδιος ο λαός, οι ίδιοι άνθρωποι, αυτοί που φώναζαν τη μια μέρα «Ωσαννά», οι ίδιοι την άλλη μέρα δεν θα απλώνουν τα ρούχα τους  για να περάσει από πάνω ο Μεσσίας αλλά θα τα ξεσκίζουν βλασφημώντας και ουρλιάζοντας το «Σταύρωσον, σταύρωσον αυτόν.

Αλλά αδελφοί μου, η ιστορία αυτή  είναι τόσο παλιά, μα και τόσο σύγχρονη. Ο Χριστός σταυρώθηκε μεν πριν 2000 και πλέον χρόνια, αλλά έκτοτε συνεχίζει καθημερινά να ξανασταυρώνεται. Το «Ωσαννά» και το «Σταυρωθήτω», στο πρόσωπο του Χριστού είναι δυο αλληλένδετες έννοιες που ποτέ δεν ξεχώρισαν, ποτέ δεν έπαψαν να συνοδεύουν το Χριστό, και παράλληλα να είναι η πτώση και η ανάσταση η δική μας.

Μπαίνουμε λοιπόν, στη Μεγάλη Εβδομάδα, από απόψε το βράδυ, όπου  και θα κυριαρχήσουν ένα Πρόσωπο και δύο γεγονότα. Το Πρόσωπο του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού και τα γεγονότα του Θανάτου και της Αναστάσεώς του. Χωρίς το πρόσωπο του Χριστού δεν υπάρχει σωτηρία, όπως το διακήρυξε κατηγορηματικά ο απόστολος Πέτρος: «Ουκ εστιν εν άλλω ουδενί η σωτηρία» (Πρξ 4,12). Χωρίς τον θάνατο του Χριστού δεν υπάρχει  Ανάσταση. Χωρίς την Ανάσταση του Χριστού δεν μπορούμε κι εμείς ν’ αναστηθούμε.

Όλα όσα συμβαίνουν στην Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα είναι για μας τους ανθρώπους «απόρρητα», δηλαδή ανερμήνευτα. Κανένας δεν μπορεί να εξηγήσει με την λογική του πως ο άπειρος, ο παντοδύναμος και αθάνατος Θεός συλλαμβάνεται από τους ανθρώπους, κρατείται από αυτούς, περιπαίζεται, καταδικάζεται, σταυρώνεται, θατώνεται και θάπτεται στο μνημείο.

Οι άνθρωποι του κόσμου προσπαθούν να προσεγγίσουν τα γεγονότα της Μεγάλης Εβδομάδος με δύο κυρίως τρόπους. Άλλοι με την λογική και άλλοι με το συναίσθημα. Είναι πολλοί εκείνοι που θέτουν συνεχώς λογικά ερωτήματα: Γιατί να σταυρωθεί ο Χριστός; Δεν μπορούσε να μας σώσει με ένα του λόγο, εφ’ όσον είναι παντοδύναμος; Γιατί ο Ιούδας θεωρείται ένοχος για την προδοσία, αφού ο Χριστός, σύμφωνα με τις προφητείες, έπρεπε να πάθει και να θανατωθεί; Αυτή είναι η λογική προσέγγιση των απορρήτων μυστηρίων. Άλλοι πάλι βλέπουν τα γεγονότα της Μεγάλης Εβδομάδος συναισθηματικά. Λυπούνται κατάκαρδα όταν βλέπουν να περιφρονείται ο Χριστός, να μαστιγώνεται να σταυρώνεται, να βασανίζεται από τους πόνους και να πεθαίνει μέσα στη ατίμωση. Δακρύζουν, κλαίνε. Συγκινούνται όταν στέκονται μπροστά στον σταυρό και στον επιτάφιο της Εκκλησίας. Αυτή είναι η συναισθηματική προσέγγιση.

         Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας δείχνει ένα άλλο, διαφορετικό τρόπο. Μας ανοίγει ένα καινούργιο δρόμο, για να προσεγγίσουμε τα σεπτά Πάθη του Χριστού. Κι αυτός είναι δρόμος της Πίστεως. Η Πίστη στην Εκκλησία δεν είναι μία θεωρία. Είναι χειροπιαστή πραγματικότητα, που συνδέεται άμεσα με το Πρόσωπο και το έργο του Χριστού. Πίστη σημαίνει να γνωρίζω και να παραδέχομαι τον Χριστό, όπως πραγματικά Εκείνος αποκάλυψε τον εαυτό του. Μόνον η πίστη στον αληθινό Χριστό μπορεί να μας οδηγήσει στη σωτηρία. Γι’ αυτό ο ίδιος ο Χριστός από την αρχή της δημόσιας δράσεώς του δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να φανερώνει με λόγια, με έργα και σημεία, ποιος αληθινά είναι. Τώρα μάλιστα, που πρόκειται να μπει στη μεγάλη περιπέτεια των παθών, για να μην έχουν αφορμή να σκανδαλισθούν οι άνθρωποι, τους αποκαλύπτει για μία ακόμη φορά τον αληθινό Εαυτό του. Τους δείχνει ποιος είναι ο σκοπός του έργου του και ποιος είναι ο ίδιος. Αυτά τα επιτυγχάνει με την ανάσταση του Λαζάρου και με την θριαμβευτική είσοδό του στα Ιεροσόλυμα. Με το πρώτο δείχνει ότι σκοπός του ερχομού του στον κόσμο είναι να αναστήσει τον άνθρωπο, όπως ψάλλει η Εκκλησία: «Την κοινήν ανάστασιν προ του σου πάθους πιστούμενοςεκ νεκρών ήγειρας τον Λάζαρον, Χριστέ ο Θεός». Με το δεύτερο πάλι δείχνει ότι μπορεί να αναστήσει τον άνθρωπο, διότι αυτός είναι ο μόνος εξουσιαστής του κόσμου, αλλά και ο απόλυτος κυρίαρχος της ζωής και του θανάτου.

Ο Χριστός εισέρχεται στα Ιεροσόλυμα ως βασιλέας. Έτσι τον υποδέχεται ο λαός, που τον προσφωνεί «βασιλέα του Ισραήλ». Όμως, Αυτός είναι εντελώς διαφορετικός από όλους τους βασιλείς, που γνώρισε μέχρι τότε ο κόσμος. Όλοι οι βασιλείς του κόσμου  έχουν δύο βασικούς περιορισμούς στην εξουσία τους. Περιορίζονται τοπικά και χρονικά. Όλοι εξουσιάζουν τόπους που έχουν σύνορα. Και η εξουσία τους περιορίζεται μέσα σ’ αυτά. Πέρα από τα σύνορα της επικρατείας τους η εξουσία τους είναι ανύπαρκτη. Όλοι οι βασιλείς του κόσμου, επίσης, περιορίζονται χρονικά.  Η εξουσία τους έχει ημερομηνία λήξεως. Δεν μπορούν να είναι άρχοντες χωρίς διαδοχή, επειδή όλοι τους είναι κοινοί θνητοί. Κάποια ώρα όλοι θα υποκύψουν στον θάνατο.

Σε αντίθεση με τα γνωρίσματα αυτά, ο Ιησούς Χριστός είναι ο επουράνιος βασιλέας, ο απόλυτος εξουσιαστής. Δεν έχει ούτε τοπικούς, ούτε χρονικούς περιορισμούς. Η τελική κυριαρχία σ’ όλο τον κόσμο, σ’ ολόκληρη την κτίση, είναι δική του. Η βασιλεία του είναι βασιλεία πάντων των αιώνων. «Και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος». Αυτός είναι ο μόνος παντοκράτορας και αιώνιος βασιλέας.

Κοντά σ’ αυτά τα διακριτικά γνωρίσματα μπορούμε να προσθέσουμε και ένα ακόμη. Οι άρχοντες του κόσμου είναι προσωρινά ισχυροί, αλλά χωρίς έλεος. Αλίμονο σ’ εκείνους που θα διανοηθούν να διαφωνήσουν μαζί τους η να αντισταθούν στη θέλησή τους. Θα πρέπει να συντριβούν χωρίς έλεος. Αντίθετα ο βασιλέας Χριστός είναι  αιώνια παντοδύναμος, αλλά συγχρόνως γεμάτος από ευσπλαχνία και αγάπη. Αυτούς που τον μισούν και τον πολεμούν, όχι μόνον δεν τους συντρίβει, αλλά και θυσιάζεται γι αυτούς, για να τους σώσει.

           Αυτός είναι ο αληθινός Χριστός, ο βασιλεύς του Ισραήλ, ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, που απόψε το βράδυ ξεκινά τη μαρτυρική του και σωτήρια πορεία προς τον Γολγοθά. Πορεύεται για να αναμετρηθεί με τον θάνατο· για να τον νικήσει κατά κράτος και έτσι να χαρίσει σ’ εμάς την πολυπόθητη ανάσταση. Γι’ αυτό ας τον υποδεχθούμε σήμερα πανηγυρικά με τους κλάδους των βαΐων κι ας συμπορευθούμε με πίστη  στον μαρτυρικό του δρόμο μέχρι και την ένδοξη Ανάστασή του.

Αμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ

Ονομάζεται Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως γιατί στην αγρυπνία ή στον ή στον Όρθρο αυτής της μέρας, μετά από τη μεγάλη Δοξολογία, ο Σταυρός μεταφέρεται σε μια σεμνή πομπή στο κέντρο του ναού και παραμένει εκεί όλη την υπόλοιπη εβδομάδα οπότε στο τέλος κάθε ακολουθίας γίνεται προσκύνηση του Σταυρού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το θέμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία αυτής της Κυριακής, παρουσιάζεται όχι μέσα στο πλαίσιο του πόνου, αλλά της νίκης και της χαράς. Ακόμα δε περισσότερο οι Ειρμοί του Κανόνα της Κυριακής είναι παραμένει από την πασχαλινή ακολουθία,«Αναστάσεως ημέρα», και ο Κανόνας είναι παράφραση του αναστάσιμου Κανόνα (Σταυροαναστάσιμος Κανόνας).

Ποιό, όμως, είναι το νόημα όλων αυτών; Βρισκόμαστε στη μέση της Μεγάλης Σαρακοστής. Από τη μια πλευρά η φυσική και πνευματική προσπάθεια, αν είναι συστηματική και συνεχής, αρχίζει να μας γίνεται αισθητή, το φόρτωμα να γίνεται πιο βαρύ, η κόπωση πιο φανερή.Έχουμε ανάγκη από βοήθεια και ενθάρρυνση. Από την άλλη πλευρά, αφού αντέξουμε αυτή την κόπωση και έχουμε αναρριχηθεί στο βουνό μέχρι αυτό το σημείο, αρχίζουμε να βλέπουμε το τέλος της πορείας μας και η ακτινοβολία του Πάσχα γίνεται πιο έντονη.

Η Σαρακοστή είναι η σταύρωσητου εαυτού μας, είναι η εμπειρία – περιορισμένη βέβαια – που αποκομίζουμε από την εντολή τουΧριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής: «όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθήτω μοι» (Μάρκ. 8,34). Αλλά δεν μπορούμε να σηκώσουμε το σταυρό μας και ν΄ ακολουθήσουμε το Χριστό αν δεν ατενίζουμε το Σταυρό που Εκείνος σήκωσε για να μας σώσει. Ο δικός Του Σταυρός, όχι ο δικός μας,είναι εκείνος που μας σώζει. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα αλλά και δύναμη στους άλλους. Αυτό μας εξηγεί το συναξάρι της Κυριακής αυτής:

«Τη αυτή ημέρα Κυριακή τρίτη των Νηστειών, την προσκύνησιν εορτάζομεν του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού». Επειδή στη διάρκεια της νηστείας των σαράντα ημερών, κατά κάποιο τρόπο, και μείς σταυρωνόμαστε, νεκρωνόμαστε από τα πάθη, έχουμε την πίκρα της ακηδίας και της πτώσης, γι΄ αυτό υψώνεται ο τίμιος και ζωοποιός Σταυρός, για αναψυχή και υποστήριξή μας· μας θυμίζει τα πάθη του Κυρίου Ιησού Χριστού και μας παρηγορεί… Είμαστε σαν τους οδοιπόρους σε δύσκολο και μακρινό δρόμο που κατάκοποι, αν βρούν κάποιο ευσκιόφυλλο δένδρο κάθονται για λίγο ν΄αναπαυθούν και ανανεωμένοι συνεχίζουν το δρόμο τους. Έτσι και τώρα τον καιρό της νηστείας και στο δύσκολο ταξίδι της προσπάθειας, ο ζωηφόρος Σταυρός φυτεύτηκε στο μέσον του δρόμου από τους αγίους Πατέρες για να μας δώσει άνεση και αναψυχή, για να μας ενθαρρύνει στην υπόλοιπη προσπάθειά μας.

Ή, για να δώσουμε και ένα άλλο παράδειγμα: όταν έρχεται ένας βασιλιάς, πριν απ’ αυτόν πορεύονται τα διακριτικά του γνωρίσματα, τα σκήπτρα, τα σύμβολα του και ύστερα εμφανίζεται ο ίδιος χαρούμενος για τη νίκη και μαζί του χαίρονται και όλοι οι υπήκοοί του· έτσι και ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, που σε λίγο θα μας δείξει τη νίκη Του κατά του θανάτου Του και θα εμφανιστεί μετά δόξης την ημέρα της αναστάσεως, μας στέλνει πρώτα το σκήπτρο Του, τη βασιλική σημαία, το ζωοποιό Σταυρό ώστε να μας προετοιμάσει να δεχτούμε και τον ίδιο τον Βασιλιά και να Τον δοξάσουμε για τη νίκη…

Με το ζωοποιό Σταυρό γλυκαίνει την πικρία που νοιώθουμε από τη νηστεία, μας ενισχύει στην πορεία μας στην έρημο έως ότου φτάσουμε στην πνευματική Ιερουσαλήμ με την ανάστασή Του… Επειδή ο Σταυρός λέγεται Ξύλον Ζωής και είναι εκείνο το ξύλο που φυτεύτηκε στον Παράδεισο,γι΄ αυτό και οι θείοι Πατέρες τοποθέτησαν τούτο στο μέσον της Σαρακοστής, για να μας θυμίζει του Αδάμ της ευδαιμονία και την πτώση του από αυτή· να μας θυμίζει ακόμα ότι με τη συμμετοχή μαςστο παρόν Ξύλο δεν πεθαίνουμε πια αλλά ζωογονούμαστε».

π. Αλεξάνδρου Σμέμαν http://www.dogma.gr